کتاب دست دوم شاهنامه فردوسی قطع رحلی تصحیح ژول مول

این نسخه از شاهنامه به همت ژول مول و در فاصله چهل سال (۱۸۳۸-۱۸۷۸) از فارسی به نثر فرانسه ترجمه شد . ژول مول در برابر هر صفحه شعر فارسی ترجمه آن را در صفحه مقابل قرار داده است . که البته این نسخه با مجوز کتابخانه مجلس سنا تنها از نسخه فارسی آن عکسبرداری شده و به چاپ رسیده است. این کتاب برای اولین بار در سال ۱۳۴۵ به زیر چاپ رفته است .

ژول مُل ، خاورشناس آلمانی با تابعیت فرانسوی، متخصص در زبان و ادبیات فارسی، مصحح شاهنامه فردوسی و مترجم شاهنامه به نثر فرانسوی است. ژول مُل تحصیلات خود را در رشته فلسفه در دانشگاه توبینگن در آلمان به پایان رسانید و به درجه دکتری نایل شد. در سال ۱۸۲۳ به فرانسه رفت و در مدرسه زبان‌های شرقی پاریس وارد شد، و به تحصیل زبان و ادبیات فارسی زیر نظر سیلوستر دوساسی و آبل رموزا پرداخت.

بین سال‌های ۱۸۲۶ تا ۱۸۳۳ عنوان استادیار فلسفه در دانشگاه توبینگن را داشت، اما اجازه داشت که در خارج از آلمان به مطالعه و تحقیق بپردازد. او همچنان به مطالعه در زبان و ادبیات فارسی در مدرسه زبان‌های شرقی ادامه داد و چندی بعد تابعیت فرانسه را گرفت. ژول مُل به آثار شعرای طراز اول ایران همچون فردوسی و سعدی و حافظ توجه بسزایی داشت و از مطالعه آنها در کار تدریس زبان و ادبیات فارسی الهام می‌گرفت.

از سال ۱۸۴۰ به دبیری انجمن آسیایی پاریس منصوب و بعداً به ریاست آن برگزیده شده است.در سال ۱۸۴۴ به عضویت فرهنگستان کتیبه‌ها و ادبیات فرانسه انتخاب شد. در همین سال به‌عنوان استاد زبان و ادبیات فارسی در کولژ دو فرانس انتخاب گردید و مدت سی سال در این کرسی به تدریس اشتغال داشت و شاگردان برجسته‌ای تربیت کرد.

در سال ۱۸۲۶ ژول مُل از طرف دولت فرانسه مأمور شد که شاهنامه فردوسی را به زبان فرانسوی ترجمه کند. او مدت بیست و هشت سال از عمر خود را در این کار ادبی چشمگیر صرف کرد، و علاوه بر ترجمه شاهنامه به نثر زیبای فرانسوی، متن منقحی از شاهنامه را فراهم آورد که تا آن زمان بی‌سابقه بود. متن شاهنامه همراه با ترجمهٔ فرانسوی در هفت جلد بزرگ طی سال‌های ۱۸۳۸ تا ۱۸۷۸ در پاریس به چاپ رسید. دو سوم از جلد هفتم چاپ شده بود که ژول مُل درگذشت و یک سوم باقی‌مانده در سال ۱۸۷۸ به‌وسیلهٔ شاگرد برجستهٔ او آدریان باربیه دومنار انتشار یافت.

شاهنامهٔ ژول مُل با استفاده از ۳۵ دست‌نویس موجود در اروپا (۸ نسخه از کتابخانهٔ ملی پاریس، ۱۳ نسخه از دیوان هند، ۵ نسخهٔ ملکی خود مُل، و نسخه‌هایی از مجموعه‌های خصوصی) و همچنین با مراجعه به سایر مثنوی‌های حماسی فارسی فراهم آمده است، و بعد از گذشت بیش از یک قرن هنوز متن نسبتاً کم‌غلطی به شمار می‌رود و همیشه مورد مراجعه و استناد محققان بوده است. ژول مُل مقدمهٔ مفصلی هم بر شاهنامه نوشته است که تا پیش از تحقیقات جدیدتر در قرن بیستم، مهم‌ترین اثر پژوهشی در باره شاهنامه و فردوسی و متداول‌ترین مرجع برای بسیاری از خاورشناسان به شمار می‌رفت...