کتاب دست دوم: برج (The Spire) - شاهکاری از ویلیام گلدینگ، کاوش در دیوانگی

ویلیام گلدینگ، برنده‌ی نوبل ۱۹۸۳، نویسنده‌ای بود که از زندگی روزمره فاصله گرفت تا حقیقتِ محضِ زیربنای روح انسان را کندوکاو کند. رمان «برج» او، خلاصه‌ای از همین رویکرد است: این اثر نه داستان سرایی عامه‌پسند، بلکه یک تحقیق فلسفی در قالب یک حماسه‌ی معماری است.

داستان در دل یک کلیسای بزرگ می‌گذرد و حول محور جوکلین، مدیر کلیسا، می‌چرخد. او که مأموریت ساختن برجی سر به فلک کشیده را توسط عمه‌اش، خانم الیسون، بر عهده دارد، نه تنها یک سازنده، بلکه یک مبلّغ متعصب است. جوکلین قویاً معتقد است که این برج بلند، راهی مستقیم برای نزدیک‌تر کردن مردم فانی به قلمرو الهی است—یک پروژه که توسط وحی آسمانی هدایت می‌شود.

اما این ایمان راسخ با تاریک‌ترین اضطراب‌ها درهم می‌آمیزد:

• تعارض با عقل: علیرغم مخالفت‌های منطقی معمار بنا، روجر ماسون، جوکلین با عزمی جنون‌آمیز پیش می‌رود.
• بیماری و عذاب: در میانه ساخت و ساز، ابتلا به سل و عفونت نخاعی، به جای تضعیف، او را در توهماتش تقویت می‌کند؛ او درد فیزیکی را مجازات الهی برای تأخیر در کارش می‌بیند.
• گناه پنهان: عذاب روحی او با میل ممنوعه‌اش به پانگال، زن یکی از خادمان کلیسا، شدیدتر می‌شود؛ تضادی بین قداست ادعا شده و امیال انسانی سرکوب‌شده.

«برج» مطالعه‌ای عمیق در باب ماهیت قدرت، مرز باریک میان ایمان و پارانویا، و قیمتی است که انسان برای دست یافتن به بلندپروازی‌های روحانی خود می‌پردازد. این کتاب نمایانگر مهارت گلدینگ در خلق شخصیت‌هایی است که اعمالشان ریشه در وسواس‌های درونی و نه مسائل سطحی روزمره دارد.