کتاب دست‌دوم «دست آخر» (Endgame) اثر ساموئل بکت

«دست آخر» یا «پایان بازی» یکی از برجسته‌ترین و مهم‌ترین نمایشنامه‌های ساموئل بکت و اثری بنیادین در «تئاتر ابسورد» (پوچی) است. این نمایشنامه در فضایی پساآخرالزمانی و تقریباً تهی، چهار شخصیت را در یک پناه‌گاه زیرزمینی یا اتاق کوچک محبوس می‌کند؛ فضایی که به کنایه‌ای از جهان در حال زوال بدل شده است.

شخصیت‌های اصلی، هَم (کور و فلج، نشسته بر صندلی چرخ‌دار) و کلاو (خدمتکارش، که نمی‌تواند بنشیند)، در یک رابطه‌ی سادیستی متقابل به یکدیگر وابسته و محکوم به تحمل هم هستند. در کنار آن‌ها، پدر و مادر هَم، نَگ و نِل، در دو سطل زباله زندگی می‌کنند و گاهی برای یادآوری خاطرات گذشته سرشان را بالا می‌آورند. تمام زندگی این شخصیت‌ها به تکرار روزمرگی‌های پوچ و انتظار کشیدن برای پایانی می‌گذرد که هرگز نمی‌رسد، زیرا در جهان بکت، حتی پایان هم قطعی نیست و «دست آخر» می‌تواند دوباره تکرار شود.

لحن نمایشنامه تاریک، سیاه و در عین حال آغشته به طنز موذیانه‌ای است که از زبان و وضعیت اسف‌بار شخصیت‌ها نشئت می‌گیرد. بکت در اینجا زبان را تا حد ممکن تقلیل داده و تنها کلمات ضروری برای بیان درد، تنهایی و وابستگی را باقی گذاشته است. دیالوگ‌ها تیز، تکراری و مملو از مکث‌های معنایی هستند که بر بحران ارتباط و فروپاشی معنا تأکید می‌کنند.

«دست آخر» تأملی عمیق بر موضوعاتی چون پیری، زوال، سلطه و اطاعت، و ناتوانی انسان در گریز از وضعیتی است که خود آن را ساخته است. این کتاب برای علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی، فلسفه اگزیستانسیال و درام‌های ساختارشکن یک ضرورت مطلق است.

نسخهٔ دست‌دوم این ترجمه که با توجه به چاپ دوم بودنش از مقبولیت بالایی برخوردار است، فرصتی برای درک یکی از مهم‌ترین متون قرن بیستم، متنی که در آن زندگی تنها یک «عادت» است، نه یک موهبت.