کتاب دست دوم تاریخ مشروطه ایران اثر احمد کسروی (چاپ 56)

کتاب «تاریخ مشروطه ایران» اثر احمد کسروی یکی از مهم‌ترین و معتبرترین روایت‌های تاریخی درباره انقلاب مشروطه است؛ روایتی که نه‌فقط حاصل پژوهش، بلکه برگرفته از حضور و مشاهده مستقیم نویسنده در بخش‌هایی از رخدادهاست. کسروی با نثر شفاف، دقیق و بی‌پیرایه خود، مشروطه را بدون اغراق، قهرمان‌سازی یا تعارف‌های ادبی بررسی می‌کند و همین صداقت و روش‌مندی، کتاب را به منبعی کلاسیک و غیرقابل‌جایگزین در تاریخ‌نگاری ایران تبدیل کرده است.

کسروی در این کتاب از ریشه‌های نارضایتی مردم ایران در دوره قاجار آغاز می‌کند: ساختار پوسیده حکمرانی، نفوذ بیگانگان، بی‌عدالتی اقتصادی و ضعف عمومی جامعه. سپس به تدریج جریان ورود اندیشه‌های نو، فعالیت روشنفکران، نقش بازار، علما و انجمن‌های مردمی را شرح می‌دهد و روند شکل‌گیری جنبش قانون‌خواهی را با دقت دنبال می‌کند.

اوج روایت کتاب در شرح تفصیلی رخدادهای تبریز است؛ شهری که کسروی آن را قلب تپنده مشروطه می‌داند. نقش ستارخان، باقرخان و دیگر مجاهدان تبریز، مقاومت تاریخی مردم در برابر استبداد صغیر، و فضای اجتماعی آن زمان با جزئیاتی کم‌نظیر بازسازی شده است. همچنین نویسنده با صراحت همیشگی خود، اختلاف‌نظرها، انحراف‌ها، خطاهای رهبران جنبش و عوامل داخلی شکست برخی آرمان‌های مشروطه را تحلیل می‌کند.

این کتاب تنها یک تاریخ روایی نیست؛ تحلیل چرایی پیروزی‌ها و ناکامی‌ها است. کسروی تلاش می‌کند نشان دهد که چرا نخستین تجربه دموکراسی‌خواهی ایرانیان، هم دستاوردهای بزرگ داشت و هم با چالش‌های عمیق روبه‌رو شد. به‌همین دلیل، امروز نیز کتاب او منبعی ضروری برای فهم ساختار سیاسی ایران معاصر محسوب می‌شود.

نسخه دست دوم این اثر، به دلیل ارزش پژوهشی، جایگاه مرجعیت و کمیاب شدن بعضی چاپ‌ها، انتخابی عالی برای دانشجویان تاریخ، پژوهشگران علوم سیاسی، معلمان، و علاقه‌مندان جدی تاریخ معاصر ایران است.