

کتاب دست دوم فروپاشی ارتش شاهنشاهی خاطرات سپهبد جلال پژمان – فرمانده لشکر گارد شاهنشاهی*
کتاب «فروپاشی ارتش شاهنشاهی» روایت صریح و تحلیلی از نگاه یکی از بلندپایهترین افسران دوران پهلوی، سپهبد جلال پژمان، است؛ فرمانده لشکر گارد شاهنشاهی که در واپسین سالهای حکومت محمدرضاشاه پهلوی، از نزدیک شاهد تحولات و بحرانهای درون ارتش و حکومت بود.
این اثر مجموعهای از خاطرات، مشاهدات و ارزیابیهای واقعگرایانه او از ساختار ارتش ایران، فرماندهی، فساد اداری، نفوذ سیاسی، و نهایتاً دلایل فروپاشی انسجام نظامی در آستانه انقلاب ۱۳۵۷ است. نویسنده با نگاهی درونی و بدون شعار، از چگونگی ازهمگسیختگی دستگاه فرماندهی، ناهماهنگی میان ارتش و سیاستمداران، و تصمیمات اشتباه سرنوشتساز سخن میگوید.
آنچه این کتاب را متمایز میکند، تلفیلوی، از نزدیک شاهد تحولات و بحرانهای درون ارتش و حکومت بود.
این اثر مجموعهای از خاطرات، مشاهدات و ارزیابیهای واقعگرایانه او از ساختار ارتش ایران، فرماندهی، فساد اداری، نفوذ سیاسی، و نهایتاً دلایل فروپاشی انسجام نظامی در آستانه انقلاب ۱۳۵۷ است. نویسنده با نگاهی درونی و بدون شعار، از چگونگی ازهمگسیختگی دستگاه فرماندهی، ناهماهنگی میان ارتش و سیاستمداران، و تصمیمات اشتباه سرنوشتساز سخن میگوید.
آنچه این کتاب را متمایز میکند، تلفیق لحن خاطرهنگارانه با تحلیل نظامی و سیاسی است؛ پژمان تنها گزارش نمیدهد، بلکه تفسیر میکند و کاستیهای ساختاری را با صراحتی کمسابقه برمیشمرد. از خلال این روایت، خواننده با ذهنیت مقامات نظامی زمان شاه، دیدگاه آنان نسبت به انقلاب، و برداشتشان از سقوط نظام سلطنتی آشنا میشود.
«فروپاشی ارتش شاهنشاهی» علاوه بر ارزش تاریخی، سندی کمیاب درباره تفکر نظامی در دوره پهلوی و عملکرد نیروهای مسلح در بزنگاههای تاریخی است. نسخه دست دوم این کتاب برای پژوهشگران تاریخ معاصر، دانشجویان علوم سیاسی و نظامی، و کسانی که به روایتهای پشتصحنه قدرت علاقه دارند، اثری بسیار ارزشمند و خواندنی است.