
کتاب دست دوم اقتصاد بدون نفت (ابتکار بزرگ دکتر مصدق) اثر انور خامنه ای
کتاب «اقتصاد بدون نفت (ابتکار بزرگ دکتر مصدق)» نوشته انور خامهای یکی از آثار تحلیلی مهم درباره یکی از کمتر فهمشدهترین ابعاد دولت ملی دکتر محمد مصدق است، یعنی تلاش آگاهانه و برنامهریزیشده برای اداره کشور بدون اتکا به درآمد نفت در شرایط تحریم و فشار خارجی، نویسنده که خود از فعالان سیاسی و ناظر نزدیک تحولات آن دوره بوده، با نگاهی درونزا و تحلیلی به این پرسش اساسی میپردازد که آیا اقتصاد ایران در اوایل دهه ۱۳۳۰ امکان بقا بدون نفت را داشت یا خیر، کتاب نشان میدهد سیاست «اقتصاد بدون نفت» نه یک شعار تبلیغاتی بلکه پاسخی اضطراری، عقلانی و مبتنی بر ظرفیتهای داخلی کشور بود که از دل بنبستهای سیاسی و اقتصادی برآمد، خامهای با بررسی ساختار بودجه، نظام مالیاتی، هزینههای دولت و واکنش جامعه به ریاضت اقتصادی، تصویری واقعگرایانه از دشواریها و دستاوردهای این سیاست ارائه میدهد، اثر همچنین به سوءتفاهمها و قضاوتهای بعدی درباره ناکامی یا موفقیت این طرح پاسخ میدهد و آن را در متن فشارهای آمریکا و انگلیس تحلیل میکند، نثر کتاب روشن، استدلالی و مستند است و برای خوانندهای نوشته شده که به دنبال فهم اقتصاد سیاسی نهضت ملی فراتر از شعارهای رایج است، این کتاب جایگاه ویژهای در میان آثار مصدقپژوهی دارد زیرا تمرکز آن نه بر کودتا بلکه بر مدیریت اقتصادی بحران است، نسخه دست دوم این اثر برای مشتریان جدی تاریخ معاصر، اقتصاد سیاسی و علاقهمندان به اندیشه استقلال اقتصادی ایران یک عنوان ارزشمند محسوب میشود و در کنار کتابهایی مانند «نفت و نطق مکی»، «ایران و سازمان سیا» و «مصدق، دولت ملی و کودتا» میتواند یک بسته فکری منسجم درباره نفت، قدرت و اقتصاد ملی شکل دهد.