کتاب تُت‌ها (Tóték) نویسنده: ایشتوان اِرکِنی (István Örkény) مترجم: کمال ظاهری ناشر: نشر چشمه

کتاب تُت‌ها یکی از شاخص‌ترین آثار ادبیات نمایشی و داستانی قرن بیستم مجارستان است؛ اثری از ایشتوان ارکنی که با زبانی طنزآلود، تلخ و به‌شدت انتقادی، مناسبات قدرت، اطاعت کورکورانه و فروپاشی اخلاق فردی در شرایط فشار اجتماعی و سیاسی را به تصویر می‌کشد. داستان، زندگی خانواده‌ای آرام و معمولی را روایت می‌کند که با ورود یک افسر نظامی، نظم ظاهری خانه‌شان به تدریج به کابوسی پوچ و خفقان‌آور بدل می‌شود.

ارکنی در «تت‌ها» با بهره‌گیری از طنز سیاه و موقعیت‌های به‌ظاهر ساده اما عمیقاً نمادین، نشان می‌دهد چگونه انسان‌ها در مواجهه با قدرت، ترس و جنگ، مرزهای عقل، کرامت و اختیار خود را از دست می‌دهند. این اثر را می‌توان در امتداد سنت ادبیات ابسورد اروپا و هم‌تراز با آثار کافکا، بکت و یونسکو دانست؛ جایی که خنده، پوششی برای فاجعه است.

ترجمه‌ی کمال ظاهری، با حفظ لحن سرد، دقیق و مینیمال متن اصلی، موفق شده فضای خفقان‌آور و طنز تلخ اثر را به‌درستی به فارسی منتقل کند. چاپ نشر چشمه نیز، با ویرایش قابل‌اعتماد و جایگاه تثبیت‌شده‌اش در ادبیات جدی معاصر، این کتاب را به انتخابی مطمئن برای خوانندگان حرفه‌ای بدل کرده است.