
کتاب دست دوم دو سال روابط محرمانه احمد شاه و سفارت شوروی اثر مجید تفرشی
کتاب دو سال روابط محرمانه احمد شاه و سفارت شوروی اثر مجید تفرشی، پژوهشی مستند و مبتنی بر اسناد کمتر دیدهشدهی آرشیوی است که یکی از حساسترین و مبهمترین دورههای سیاست خارجی ایران در اواخر عصر قاجار را واکاوی میکند.
این اثر با تمرکز بر مکاتبات، گزارشهای دیپلماتیک و اسناد محرمانه، نشان میدهد چگونه دولت احمدشاه در شرایط ضعف ساختاری، بیثباتی داخلی و فشار قدرتهای خارجی، ناگزیر وارد مناسبات پیچیده و پنهان با سفارت شوروی شد.
نویسنده با پرهیز از قضاوتهای سادهانگارانه، منطق تصمیمگیری دربار، نقش سفارتخانهها، و توازن قوای منطقهای پس از انقلاب بلشویکی روسیه را تحلیل میکند.
برتری اصلی کتاب، اتکای کامل به سند و فاصله گرفتن از روایتهای کلیشهای دربارهی «نفوذ شوروی» یا «انفعال احمدشاه» است. خواننده با متنی مواجه است که سیاست خارجی ایران را در بستر واقعی خود—یعنی بحران دولت، رقابت قدرتها و فقدان حاکمیت مؤثر—میفهمد.
نسخهی دست دوم این کتاب برای پژوهشگران تاریخ قاجار، علاقهمندان تاریخ دیپلماسی، و خوانندگانی که به دنبال فهم دقیق روابطنهان ایران با قدرتهای جهانی هستند، منبعی جدی و ارزشمند محسوب میشود.