
کتاب دست دوم «بحران مشروطیت در ایران»
📚 کتاب «بحران مشروطیت در ایران»
نویسنده: نام مؤلف در دست بررسی (احتمالاً از مجموعههای مرکز تحقیقات تاریخی یا پژوهشهای احسان یارشاطر)
زبان: فارسی
ناشر: مرکز ایرانی تحقیقات تاریخی (مطابق سایر کتابهای دوره مشروطه در این مجموعه)
سال چاپ: حدود ۱۳۵۹–۱۳۶۰
ردهبندی دیویی: ۹۵۰.۰۸
حوزه: تاریخ مشروطیت، مطالعات سیاسی-اجتماعی ایران
💬 توضیح کوتاه
کتاب «بحران مشروطیت در ایران» پژوهشی تحلیلی دربارهی لایههای اجتماعی، سیاسی و فکری مشروطه است؛ از انجمنهای سری تا مواضع روحانیون نجف و بازی قدرت میان گروههای مختلف. نویسنده به شکلی منظم، بحرانهای ساختاری جامعه ایران در آستانه مشروطه را بررسی کرده و بر مبنای اسناد و تحلیلهای تاریخی، شکلگیری دو جریان اصلی مشروطهخواهی را تبیین میکند.
📖 معرفی و نقد محتوایی
در مقدمه، مؤلف با هدف بازشناسی لایههای پنهان در نهضت مشروطه، مینویسد که این اثر میکوشد انگیزه و منافع نیروهای درگیر را بر پایهی مصالح ملی ایران ارزیابی کند.
🔸 ساختار کتاب در سیزده فصل تدوین شده است:
- مقدمات بحران
- مبانی نظری دیدگاههای شیخ فضلالله نوری
- بحران ایران در مشروطه اول
- انجمن سعادت استانبول و حوادث دوره فترت
- بحرانسازان بر اریکه قدرت
- تکوین کانون دسیسه در نهضت مشروطه ایران
- روحانیون و مشروطه دوم
- انجمنهای یهود در دوره دوم مشروطه
- احزاب سیاسی در دوره دوم
- واپسین روزهای عمر مشروطه دوم
- قرارداد ۱۹۰۷ و بازی گرگها
- اقتصاد سیاسی ایران در دوره مشروطه
- نتیجه و منابع پژوهش
این اثر برای پژوهشگران مشروطه ارزشمند است؛ زیرا با تحلیل چندجانبه از جریانهای فکری، حزبی و دینی مشروطه، تصویری کامل از بحرانهای پنهان در نهضت مشروطه ایران عرضه میکند. بهویژه فصل «قرارداد ۱۹۰۷ و بازی گرگها» از مستندترین تحلیلهای سیاست خارجی آن دوره محسوب میشود.