کتاب دست دوم هزاره های گمشده (5جلدی)

«هزاره‌های گمشده»: سفر در تاریخ سیاسی، مدنی و فرهنگی ایران باستان

 «هزاره‌های گمشده»، اثر گرانقدر دکتر پرویز رجبی، ایران‌شناس، تاریخ‌نگار و نویسنده نام‌آشنای معاصر، یک پژوهش پنج جلدی جامع و عمیق در باب تاریخ کهن ایران است. این مجموعه، ادوار گوناگون تاریخ ایران را از نخستین دوران‌های شکل‌گیری تمدن در این سرزمین تا دوران پرفراز و نشیب ساسانیان، به شیوه‌ای علمی و تحلیلی مورد کاوش قرار می‌دهد.

جلد نخست این مجموعه، که به عنوان مقدمه‌ای کلیدی بر کل اثر عمل می‌کند، به دو بخش اساسی تقسیم شده است:

• بخش اول: به طور متمرکز به اهورامزدا، زرتشت و اوستا می‌پردازد. این بخش، پژوهشی علمی و نقادانه بر تمام دیدگاه‌ها، آرا و نقدهای وارد شده به ایزد بزرگ ایرانیان باستان، پیامبر این دین و کتاب مقدس اوست، ارائه می‌دهد. دکتر رجبی در این قسمت، ضمن بیان دیدگاه‌های ایران‌شناسان شرق و غرب، دیدگاه مستقل و تحلیلی خود را نیز مطرح کرده و به تبیین پیچیدگی‌های تاریخی، آیینی و باورهای مرتبط با اهورامزدا، زرتشت و اوستا می‌پردازد.

• بخش دوم: طیف گسترده‌تری از موضوعات مرتبط با فرهنگ و تمدن ایران باستان را پوشش می‌دهد. مواردی چون: آتش و جایگاه آن، معرفی ایزدان و امشاسپندان، شرح جشن‌های ایرانی، مفهوم پنج‌گاه شبانه‌روز در ایران باستان، و مقالاتی در باب موضوعات خاص همچون «اسب»، «آتوسا» (همسر داریوش بزرگ)، «ابد و ازل»، «عقاب» و «سپیتمان» (اشاره به نام زرتشت). همچنین، به موضوع مهم آیین‌های ازدواج در ایران باستان و جایگاه حقوق زنان در آن دوره پرداخته شده است. در پایان این مجلد، ترجمه رساله‌ای ارزشمند به نام «تکذیب و رد فرق دینی» از «ارنیک» (ارمنی‌شناس قرن پنجم میلادی) ارائه شده که نقدی بر اندیشه‌های زروان و زروان‌گرایی در ایران باستان است.