
کتاب دست دوم گیلان در جنبش مشروطیت
«گیلان در جنبش مشروطیت» نوشته ابراهیم فخرائی، اثری پژوهشی و ارزشمند است که به تفصیل به نقش استان گیلان در یکی از مهمترین دورانهای تاریخ معاصر ایران، یعنی جنبش مشروطیت، میپردازد. این کتاب که در سال ۱۳۵۶ توسط شرکت سهامی کتابهای جیبی منتشر شده و این نسخه دست دوم آن در کتابفروشی امید موجود است، روایتی جامع از مبارزات، چهرههای کلیدی و اتفاقات تأثیرگذار این دوره در منطقه گیلان را ارائه میدهد.
فخرائی با نگاهی دقیق به تاریخ، نه تنها به معرفی شخصیتهای شناختهشده مشروطه در گیلان میپردازد، بلکه به زندگی و فعالیتهای مشروطه خواهان گمنام نیز نوری میتاباند؛ افرادی چون شیخ میرزا ابوالقاسم افصح المتکلمین املشی، که به عنوان نخستین روزنامهنگار گیلان و یک انقلابی آزادیخواه، نقش مهمی در ترویج اندیشههای ترقیخواهانه و نوگرایانه داشت. کتاب به بررسی اندیشههای او، تأسیس روزنامه «خیرالکلام» و تلاشهای او برای تلفیق دین با عقلانیت و اقتضائات عصر جدید میپردازد.
این اثر، با ۳۱۱ صفحه و در قطع وزیری لب برگشته، منبعی غنی برای پژوهشگران تاریخ، دانشجویان علوم سیاسی و تاریخ، و عموم علاقهمندان به درک عمیقتر ریشهها و تحولات جنبش مشروطیت در ایران، به ویژه در خطه سرسبز گیلان است. کیفیت عالی این نسخه (در حد نو ~ نو)، ارزش این کتاب کمیاب را دوچندان میکند.