کتاب دست دوم مقالات شمس تبریزی از محمد علی موحد

مقالات شمس تبریزی

نویسنده: شمس الدین محمد تبریزی
تصحیح و تعلیق: محمدعلی موحد
ناشر: خوارزمی
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 1025
اندازه کتاب: وزیری سلفون - سال انتشار: 1385 - دوره چاپ: 3

 

مروری بر کتاب 

دو جلد در یک مجلد

گفتار عارف بزرگ مولانا شمس الدین محمد ملک داد تبریزی 

شمس تبریزی که نور مطلق است     آفتاب است و ز انوار حق است 

کتاب مقالات عبارت است از مجموع آنچه شمس الدین تبریزی در مجالس بیان کرده و سوال و جوابهائی که میانه او و مولانا یا مریدان و منکران رد و بدل شده است، و از گسیختگی و بریدگی عبارت و مطالب پیداست که کتاب شمس الدین خود تالیف ننموده بلکه همان یادداشتهای روزانه مریدان است... 

آقای احمد خوشنویس، که مقالات شمس را عالمانه و محقانه برای اولین بار تصحیح نموده و با تعلیقات استادانه در سال1349 هجری شمسی منتشر کرده است، وی نیز سال645 هجری قمری را سال غیبت نهایی شمس از قونیه و خروج وی از آن شهر نوشته است. و می نویسد: ... برای او که از ابدال و اولیاء حق بوده، استتار و غیبت دست داده باشد، و این قضیه از بزرگان و اوتاد اسبعادی ندارد...

در سینه ز عشق دوست آتش دارم 
ز آن آتش سوزنده دل خوش دارم 

باشد چو سمندرم از آن آتش قوت 
نی آنکه از آن دل مشوش دارم 

اگر برای نسل‌های پیشین، شمس تبریزی چهر‌ه‌ای مرموز و ناشناخته و فقط یک اسم بوده، اکنون دیگر به مقدار زیادی هم شمس شناخته شده است و هم مقالات شمس، و البته بیش‌تر از راه مقالات شمس (که تندنویسی و تحریر تقریرات او است) به شناخت این عارف مجهول‌القدر راه یافته‌ایم. در مطبوعات فارسی نخستین بار مرحوم فروزان‌فر در زندگی‌نامه مولوی از این مجموعه (مقالات شمس) یاد کرد.سپس احمد عماد خوشنویس یک نسخه از آن را بدون مقابله و تعلیقات به چاپ رساند (۱۳۴۹) که در موقع خود بسیار مغتنم بود.

آن‌گاه دکتر موحد بخشی از مقالات را به صورت جدیدی با تصحیح و مقابله چند نسخه به چاپ رساند (۱۳۵۸). و اکنون تمام مقالات با مقابله همه نسخه‌های معتبر و تعلیقات ارزنده مصحح در اختیار دلبستگان عرفان و ادب فارسی- به ویژه آنان که می‌خواهند در آثار مولوی با دقت بیش‌تری بنگرند- قرار می‌گیرند. 

مقالات شمس در همین چاپ مصحح نیز کاملاً روشن و مفهوم نیست چرا که هم خود شمس اصرار داشته موجز و مرموز سخن بگوید و هم کاتب شاید از توان نوشتن همه کلمات درمانده و می‌پنداشته است که آن‌چه برای خود او واضح است (با توجه به این‌که کلمات را از شخص شمس می‌شنیده و بر تکیه‌ها و تأکیدهای گوینده و فضای مجلس و پیش و پس موضوع وقوف داشته) برای خواننده هم معلوم است، حال آن‌که بسیاری از اشارات شمس امروز برای خواننده روشن نیست.

فهرست 

اطلاعاتی از زندگانی و شخصیت شمس 
شمس و مولانا 
قصه های شمس 
یادی از بزرگان معاصر یا قریب العصر 
گوشه هایی از تعالیم شمس تبریزی