کتاب دست دوم فلسفه چیست؟ | منوچهر بزرگمهر | نشر خوارزمی

کتاب «فلسفه چیست؟» نوشته منوچهر بزرگمهر تلاشی است برای بررسی یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های تاریخ اندیشه؛ پرسشی که از آغاز شکل‌گیری فلسفه ذهن متفکران را به خود مشغول کرده است: فلسفه چیست و چه جایگاهی در فهم جهان و انسان دارد؟

نویسنده در این اثر نشان می‌دهد که تعریف فلسفه همواره موضوعی پیچیده و مورد اختلاف بوده است. از دوران باستان تا دوران معاصر، فیلسوفان تعاریف متفاوت و گاه متضادی از فلسفه ارائه کرده‌اند و همین اختلاف نظر سبب شده است که دستیابی به تعریفی واحد و مورد توافق برای فلسفه تقریباً ناممکن به نظر برسد. به همین دلیل بسیاری از تعاریف فلسفه به جای ارائه تعریف دقیق منطقی، بیشتر تصویری از آنچه فیلسوفان در طول تاریخ فلسفه انجام داده‌اند ارائه می‌دهند.

بزرگمهر کتاب را با نقل قولی از غزالی آغاز می‌کند که اختلاف میان فلاسفه را نشانه‌ای از قطعی نبودن آرای آنان می‌داند. این مقدمه زمینه‌ای برای بررسی انتقادی دیدگاه‌های فلسفی فراهم می‌کند. نویسنده در ادامه، نسبت به بسیاری از نظام‌های فلسفی که تلاش کرده‌اند جهان را به‌طور کامل و منطقی تبیین کنند، نگاهی انتقادی دارد.

یکی از ویژگی‌های مهم این کتاب، ترجیح روش تجربی و علمی بر شیوه‌های صرفاً عقلی و نظری در بررسی مسائل فلسفی است. نویسنده نسبت به نظام‌های فلسفی کلان که می‌کوشند کل هستی را با استدلال‌های منطقی توجیه کنند، با دیده تردید می‌نگرد و این نگاه انتقادی را در بررسی موضوعات مختلف کتاب نشان می‌دهد. همچنین در بخش‌هایی از اثر، فلسفه اسلامی نیز از منظر نویسنده مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

این کتاب برای علاقه‌مندان به مباحث فلسفی، تاریخ اندیشه و کسانی که می‌خواهند با ماهیت و چیستی فلسفه آشنا شوند، اثری قابل توجه و تأمل‌برانگیز محسوب می‌شود. نشر خوارزمی این اثر را در سال ۱۳۵۶ منتشر کرده و کتاب حاضر با قطع رقعی لب‌برگشته و ۱۷۰ صفحه در اختیار خوانندگان قرار دارد.