کتاب دست دوم شویک در جنگ جهانی دوم | برتولت برشت | ترجمه فرامرز بهزاد | نشر خوارزمی | کمیاب

نمایشنامه «شویک در جنگ جهانی دوم» نوشته نمایشنامه‌نویس بزرگ آلمانی برتولت برشت یکی از آثار شاخص تئاتر سیاسی در قرن بیستم به شمار می‌آید. برشت این اثر را در سال‌های ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۴ و در اوج جنگ جهانی دوم نوشت؛ سال‌هایی که سرنوشت اروپا و جهان در برابر قدرت نازی‌ها در حال تعیین شدن بود.

این نمایشنامه در واقع اقتباسی آزاد از رمان مشهور «شوایک، سرباز پاکدل» نوشته یاروسلاو هاشک است؛ شخصیتی طنزآمیز و ماندگار که با سادگی ظاهری و رفتارهای به ظاهر ابلهانه، پوچی و خشونت نظام‌های نظامی و اقتدارگرا را آشکار می‌کند. برشت با الهام از این شخصیت، داستان را به دوران جنگ جهانی دوم و سلطه نازی‌ها بر اروپا منتقل می‌کند.

ماجراهای نمایشنامه در چکسلواکی و در مهمانخانه‌ای به نام «باده» رخ می‌دهد؛ جایی که شویک و دوستش بالون درباره جنگ، سیاست و وضعیت زندگی مردم گفتگو می‌کنند. شویک با زبانی طنزآمیز اما گزنده، به سیاست‌های هیتلر و جنگ‌طلبی رژیم نازی انتقاد می‌کند. همین سخنان باعث می‌شود که مأموران اس‌اس او را دستگیر کرده و به گشتاپو تحویل دهند.

برشت در این نمایشنامه با استفاده از طنز، هجو و شیوه‌های تئاتر حماسی، فضای سیاسی و اجتماعی دوران جنگ را به تصویر می‌کشد. نکته جالب در این اثر آن است که شخصیت‌هایی مانند هیتلر و اعضای حزب نازی نه به صورت نمادین، بلکه به شکل مستقیم در نمایش حضور دارند؛ رویکردی که اثر را به یکی از نمونه‌های مهم تئاتر ضد فاشیستی تبدیل کرده است.

شخصیت شویک در این نمایشنامه نمونه‌ای از همان قهرمانان «باهوشِ ابله‌نما» در ادبیات جهان است؛ شخصیت‌هایی که با ظاهر ساده و رفتارهای به ظاهر بی‌فکر، در واقع حقیقت‌های عمیق اجتماعی و سیاسی را آشکار می‌کنند. از این نظر شویک گاهی با شخصیت‌هایی مانند دون‌کیشوت مقایسه شده است.

کتاب «شویک در جنگ جهانی دوم» با ترجمه فرامرز بهزاد و انتشار نشر خوارزمی یکی از متون مهم برای علاقه‌مندان ادبیات نمایشی، تئاتر سیاسی و آثار برتولت برشت محسوب می‌شود. نسخه‌های قدیمی این چاپ نیز امروزه در میان دوستداران تئاتر و مجموعه‌داران کتاب کمیاب و ارزشمند به شمار می‌آیند.

اگر به دنبال خرید کتاب شویک در جنگ جهانی دوم هستید یا به آثار برتولت برشت و نمایشنامه‌های سیاسی علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی خواندنی و قابل توجه باشد.