
کتاب دست دوم اندیشه سیاسی در اسلام معاصر | حمید عنایت | ترجمه بهاءالدین خرمشاهی | نشر خوارزمی
کتاب «اندیشه سیاسی در اسلام معاصر» نوشته پژوهشگر برجسته ایرانی حمید عنایت یکی از آثار مهم در حوزه مطالعات اندیشه سیاسی در جهان اسلام به شمار میرود. این کتاب با نگاهی تاریخی و تحلیلی، تحولات فکری مسلمانان در مواجهه با دنیای مدرن و نظامهای سیاسی جدید را بررسی میکند.
حمید عنایت از پژوهشگران برجسته علوم سیاسی و اندیشه اسلامی بود که آثار او نقش مهمی در معرفی و تحلیل تحولات فکری و سیاسی جهان اسلام در دوره معاصر داشته است. در این کتاب، او تلاش میکند نشان دهد که چگونه متفکران مسلمان در دو قرن اخیر با مفاهیمی مانند مدرنیته، دولت ملی، خلافت، دموکراسی و حکومت اسلامی روبهرو شدهاند.
کتاب از یک مقدمه و پنج فصل تشکیل شده و در هر فصل یکی از جنبههای مهم اندیشه سیاسی در جهان اسلام بررسی میشود.
در فصل نخست با عنوان «تشیع و تسنن: تعارض و توافق»، نویسنده به بررسی تفاوتهای تاریخی و سیاسی میان دو مذهب اصلی اسلام میپردازد. او نشان میدهد که در دوران معاصر، روابط میان این دو جریان از تقابل شدید به نوعی تعامل و همزیستی فکری در حوزه سیاست نزدیک شده است.
فصل دوم به یکی از رویدادهای مهم تاریخ سیاسی جهان اسلام میپردازد: الغای خلافت عثمانی در سال 1924. پس از جنگ جهانی اول و تأسیس جمهوری سکولار در ترکیه، واکنشهای گستردهای در سراسر جهان اسلام شکل گرفت؛ از هند گرفته تا مصر و خاورمیانه.
در فصل سوم موضوع اندیشه حکومت اسلامی بررسی میشود. در این بخش نظریههای مختلفی که پس از سقوط خلافت درباره شکل مطلوب حکومت در جهان اسلام مطرح شدهاند تحلیل میشود.
حمید عنایت همچنین به اندیشههای متفکران مهمی مانند محمد رشید رضا میپردازد؛ نظریهپردازی که تلاش میکرد ایده احیای خلافت اسلامی را با شرایط جدید جهان اسلام سازگار کند.
در ادامه، نویسنده جنبشهای موسوم به اصلگرایی یا بنیادگرایی (Fundamentalism) را بررسی میکند و به تحلیل جنبشهایی مانند:
- اخوان المسلمین در مصر
- فدائیان اسلام در ایران
- جماعت اسلامی در پاکستان
میپردازد و شباهتها و تفاوتهای این جریانها را از نظر فکری و سیاسی مقایسه میکند.
کتاب «اندیشه سیاسی در اسلام معاصر» به دلیل رویکرد تحلیلی و نگاه تاریخی دقیق، یکی از منابع مهم برای مطالعه تحولات فکری و سیاسی جهان اسلام در دوره مدرن محسوب میشود و در بسیاری از دانشگاهها در رشتههای علوم سیاسی، تاریخ اندیشه سیاسی و مطالعات خاورمیانه مورد استفاده قرار میگیرد.
ترجمه این اثر توسط بهاءالدین خرمشاهی انجام شده است؛ پژوهشگر و مترجم برجستهای که آثار متعددی در حوزه فرهنگ و علوم انسانی ترجمه و تألیف کرده است.
این کتاب برای علاقهمندان به اندیشه سیاسی اسلام، تاریخ تحولات فکری جهان اسلام و مطالعات سیاسی خاورمیانه اثری ارزشمند و خواندنی است.