
کتاب دست دوم ترجمه رساله قشیریه نشر هرمس - اثر ابوالقاسم عبدالکریم بن هوازن قشیری
کتاب «رساله قشیریه» اثر ابوالقاسم قشیری یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین متون کلاسیک در تاریخ تصوف اسلامی است. این اثر که در قرن پنجم هجری نوشته شده، در واقع تلاشی نظاممند برای توضیح و تبیین مبانی نظری و عملی تصوف در چارچوب فرهنگ اسلامی به شمار میآید.
قشیری در این کتاب میکوشد تصوف را در هماهنگی با شریعت اسلامی تفسیر کند و آن را از اتهامهای افراط و انحراف که در زمان او نسبت به برخی صوفیان مطرح بود، دور سازد. به همین دلیل بسیاری از پژوهشگران، رساله قشیریه را نوعی اساسنامه فکری برای تصوف معتدل دانستهاند.
کتاب از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
- معرفی و شرح حال بسیاری از مشایخ بزرگ تصوف
- توضیح مفاهیم و اصطلاحات مهم سلوک عرفانی و مدارج طریقت
در این اثر مفاهیمی مانند:
- توکل
- فقر
- زهد
- صبر
- محبت
- معرفت
- فنا و بقا
به همراه شواهدی از آیات قرآن، احادیث و سخنان مشایخ صوفیه بررسی شدهاند.
رساله قشیریه در عین حال سندی مهم برای شناخت فضای فکری تصوف در خراسان و جهان اسلامی در قرن پنجم است. قشیری با نثری استوار، موجز و منظم، تلاش میکند تعادلی میان شور عرفانی صوفیان و التزام به شریعت برقرار کند و همین رویکرد معتدل سبب شده این اثر به یکی از متون مرجع در تاریخ عرفان اسلامی تبدیل شود.
پژوهشگران تاریخ تصوف معتقدند آثار قشیری، بهویژه رساله قشیریه، حلقهای میان سنتهای پیشین تصوف و جریانهای بعدی آن محسوب میشود و نقش مهمی در تثبیت و تدوین ادبیات صوفیانه داشته است.