کتاب دست دوم یپرم خان سردار اثر اسماعیل رائین (چاپ قدیمی ، سلفون)

این کتاب خاطرات خاتم ستاره فرمانفرمانیان، دختر عبدالحسین میرزا فرمانفرما (از شاهزادگان قاجار) است که در اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی زندگی کرده است. خاطرات او به‌صورت خودنوشت و با نثری روان و صمیمی، تصویری زنده از زندگی اشراف قاجار، تحولات سیاسی و اجتماعی آن دوران، و نقش زنان در خانواده‌های سنتی ارائه می‌دهد. او از کودکی در حرمسرا، آموزش‌های خصوصی، ازدواج‌های اجباری، و محدودیت‌های زنان در آن دوره سخن می‌گوید و همزمان با روایت شخصی خود، تحولات بزرگی مانند انقلاب مشروطه، جنگ جهانی اول و روی کار آمدن رضاشاه را از نگاهی درونی و خانوادگی روایت می‌کند. این اثر نه تنها یک سند تاریخی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ معاصر ایران است، بلکه به‌عنوان یکی از نخستین خاطرات زنان ایرانی که به‌صورت مستقل نوشته شده، جایگاه ویژه‌ای در ادبیات خاطره‌نگاری دارد. خواندن این کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ اجتماعی ایران، مطالعات زنان، و تحولات فرهنگی دوره گذار از قاجار به پهلوی جذاب و روشنگر خواهد بود. سبک روایت او که گاه طنزآمیز و گاه تلخ است، فضای آن دوران را به‌خوبی منتقل می‌کند و خواننده را با چالش‌های هویتی یک زن اشرافی در جامعه‌ای در حال دگرگونی همراه می‌سازد.