
کتاب دست دوم صدرالتواریخ اثر محمد حسین اعتماد السطنه ، به اهتمام محمد شیری (چاپ 57)
معرفی کتاب صدرالتواریخ
کتاب «صدرالتواریخ» اثر محمدحسن خان اعتمادالسلطنه از منابع مهم در مطالعه تاریخ سیاسی دوره قاجار است. این اثر به شرح زندگی و دوران صدارت یازده تن از صدراعظمهای پادشاهان قاجار میپردازد و اطلاعات ارزشمندی درباره ساختار قدرت، سیاست و مدیریت کشور در این دوره ارائه میدهد.
اعتمادالسلطنه که از رجال مهم دربار ناصرالدینشاه بود، این کتاب را در ماه شعبان سال ۱۳۰۹ هجری قمری نگاشته است. هدف از نگارش این اثر، تدوین شرح حال صدراعظمهای مهم قاجار برای میرزا علیاصغر خان امینالسلطان بوده است.
این کتاب یکی از منابع ارزشمند برای شناخت تحولات سیاسی و اداری ایران در دوره قاجار محسوب میشود و به دلیل نزدیکی نویسنده به دربار، اطلاعات آن اهمیت تاریخی ویژهای دارد.
محتوای کتاب
کتاب «صدرالتواریخ» از بخشهای زیر تشکیل شده است:
- مقدمه محقق درباره کتاب و نویسنده
- دیباچه مؤلف
- شرح حال یازده تن از صدراعظمهای قاجار
وزرایی که زندگی و دوران صدارت آنها در این کتاب بررسی شده عبارتاند از:
- حاج ابراهیم شیرازی
- میرزا شفیع مازندرانی
- حاج محمدحسین صدر اصفهانی
- میرزا ابوالقاسم قائم مقام
- حاج میرزا آقاسی
- میرزا تقیخان امیرکبیر
- میرزا آقاخان نوری
- میرزا محمدخان سپهسالار اعظم
- میرزا حسینخان مشیرالدوله
- میرزا یوسف مستوفیالممالک
- میرزا علیاصغر خان امینالسلطان
در این اثر، علاوه بر شرح زندگی این رجال سیاسی، به دوران صدارت، عملکرد سیاسی و نقش آنها در تحولات حکومت قاجار نیز پرداخته شده است.
پژوهش و تصحیح کتاب
نسخه حاضر با تصحیح و تحقیق محمد مشیری منتشر شده است. این نسخه علاوه بر متن اصلی کتاب، شامل:
- پاورقیهای پژوهشی و توضیحی مفصل
- فهرست نام اشخاص
- فهرست نام مکانها
- فهرست فرق، ادیان و قبایل
- فهرست کتابها
- فهرست تصاویر
- فهرست آثار و تألیفات اعتمادالسلطنه
این توضیحات پژوهشی باعث شده کتاب برای مطالعات تاریخی و دانشگاهی بسیار ارزشمندتر شود.
اهمیت کتاب در تاریخ قاجار
«صدرالتواریخ» یکی از منابع مهم برای شناخت ساختار قدرت در دوره قاجار است. این کتاب به پژوهشگران کمک میکند تا:
- نقش صدراعظمها در اداره کشور را بهتر درک کنند
- با رجال سیاسی مهم قاجار آشنا شوند
- تحولات سیاسی این دوره را از نگاه یکی از رجال دربار بررسی کنند
به ویژه بخش مربوط به امیرکبیر از قسمتهای مورد توجه پژوهشگران تاریخ ایران است.
وضعیت این نسخه در کتابفروشی امید
- نسخه دست دوم
- قطع وزیری
- جلد گالینگور (جلد سخت)
- مناسب برای پژوهشگران تاریخ قاجار و علاقهمندان تاریخ ایران