دستهبندی: سفرنامه
کتاب دستدوم سفرنامه رکنالدوله | چاپ اول ۱۳۵۶ | نسخه کمیاب | نویسنده محمدتقی میرزا رکنالدوله
«سفرنامه رکنالدوله» روایت دقیق، میدانی و مستند محمدعلی منشی از سفر محمدتقی میرزا رکنالدوله (فرزند محمدشاه قاجار و برادر ناصرالدینشاه) به سرخس در سال ۱۲۹۹ هجری قمری است.
این سفرنامه از معدود منابع دست اول درباره وضعیت جغرافیایی، امنیتی، اقتصادی و اجتماعی ناحیه سرخس و تربتجام در اواخر دوران قاجار به شمار میرود.
نثر اثر روان، توصیفی و همراه با جزئیات میدانی است؛ به همین دلیل برای پژوهشگران تاریخ منطقهای، ایرانشناسان و علاقهمندان سفرنامههای اصیل قاجاری یک منبع ارزشمند محسوب میشود.
محتوای کتاب
این سفرنامه شامل مجموعهای از توصیفهای دقیق و روزنگارگونه از:
- مسیرهای راهها، نسبت مسافتها، نشیب و فرازها
- بناهای بینراهی، پلها، رباطها و وضعیت امنیت راهها
- قریهها، روستاهای خالی از سکنه یا تازهتأسیس
- کشاورزی منطقه، رودخانهها، آبادیها و قابلیتهای زراعی
- توصیفات منحصربهفرد از کشفرود، هریرود و مسیرهای منتهی به تربتجام
- وضعیت معیشت ترکمانان، تهدیدات امنیتی و تاختوتازها
- حضور سالورها و روایتهای دقیق از زراعت، دامداری و کوچنشینی
- گزارش کامل از مزار شیخ احمد جام، بناها، ایوانها و کاشیکاریها
- شرح نابسامانیها، خرابی آبادیها و تخریب قنوات در اثر حملات ترکمانان
این کتاب علاوهبر ارزش تاریخی، یک سند میدانی از جغرافیای انسانی و طبیعی منطقه خراسان در بیش از ۱۵۰ سال پیش است.
ارزش و کمیابی نسخه
نسخههای چاپ اول ۱۳۵۶ این کتاب بسیار کمیاب هستند، بهویژه نسخههایی با وضعیت:
- تمیز
- بیخطخوردگی
دستهبندی: سفرنامه