«تاریخ خاندان طاهری» یکی از دقیق‌ترین و ارزشمندترین پژوهش‌های سعید نفیسی درباره نخستین حکومت ایرانی پس از اسلام است. این کتاب جلد اول از مجموعه تاریخ طاهریان است و به‌طور ویژه به زندگی، شخصیت و نقش سیاسی ـ نظامی طاهر بن حسین می‌پردازد؛ سرداری ایرانی که با شکست امین عباسی و استقرار خلافت مأمون، مسیر تاریخ سیاسی ایران و خلافت عباسی را تغییر داد.

این اثر از مهم‌ترین منابع در مطالعات تاریخ ایران اوایل سده سوم هجری و بررسی احیای قدرت سیاسی ایرانیان پس از چند قرن سلطه عرب‌ها به شمار می‌رود.

---

محتوای کتاب

کتاب در چند بخش اصلی تدوین شده و شامل موضوعات زیر است:

• اوضاع ایران پیش از قدرت‌گیری طاهریان

• حرکت‌های اعتراضی و جنبش‌های نخستین ایرانیان علیه اعراب

• زمینه‌های شکل‌گیری خاندان طاهری و روابط آنان با خلافت عباسی

• نسب ایرانی طاهریان و جایگاه خاندان در شرق ایران

• زندگی، شخصیت و نقش سیاسی ـ نظامی طاهر بن حسین

• نقش طاهر در جنگ میان امین و مأمون و فتح بغداد

• امارت خراسان و استقلال‌طلبی طاهر با حذف نام خلیفه از خطبه

• بررسی ساختارهای حکومتی: مالیات، دیوان‌ها، سپاه، دادگستری، اقتصاد

• بررسی نیشابور به‌عنوان نخستین پایتخت ایرانی پس از اسلام

• تحلیل جایگاه طاهریان در تاریخ سیاسی و فرهنگی ایران

• روایت‌های مختلف منابع تاریخی درباره طاهر و عصر او

نفیسی در این کتاب با استناد به منابع معتبر، تصویری دقیق از نخستین حکومت نیمه‌مستقل ایرانی پس از سقوط ساسانیان ارائه می‌دهد.

---

اهمیت و ارزش نسخه

نسخه چاپ اول ۱۳۳۵ با جلد گالینگور قدیمی و کیفیت درحد نو بسیار کمیاب است.

کتاب برای پژوهشگران، دانشجویان تاریخ، ایران‌شناسان و مجموعه‌داران نسخ چاپ سنگین یا چاپ‌های قدیمی ارزش ویژه دارد.