


کتاب دستدوم سفرنامه تاورنیه | ژان باتیست تاورنیه ترجمه ابوتراب نوری (نظمالدوله) – با تجدیدنظر و تصحیح دکتر حمید شیرانی | چاپ دوم ۱۳۳۶ | رقعی گالینگور | دارای ۴۸ کلیشه | نسخه کمیاب
سفرنامه تاورنیه یکی از مهمترین منابع اروپایی درباره ایران در عصر صفوی است.
ژان باتیست تاورنیه، جهانگرد و بازرگان مشهور فرانسوی، در فاصله سالهای ۱۶۳۲ تا ۱۶۶۸ چندین بار به ایران سفر کرد و مشاهدات خود را با دقتی مثالزدنی ثبت کرد.
این کتاب از معتبرترین گزارشهای اروپاییان درباره:
- ساختار اجتماعی ایران
- دربار صفوی
- آداب و رسوم مردم
- اقتصاد، تجارت، راهها و امنیت
- صنایع دستی، جواهرات و معادن
- ساختار اداری و حکومتی
به شمار میرود.
نسخهای که تو داری، با ۴۸ تصویر (کلیشه) و با ویرایش دقیق دکتر شیرانی، یکی از کاملترین و مورد اعتمادترین چاپهاست.
محتوای کتاب (ساختار خلاصهشده و قابلفروش)
1. جغرافیا و تقسیمات ایالتی ایران
تاورنیه با توصیف وسعت ایران، مرزها، ایالات، شهرهای اصلی و مسیرهای ارتباطی آغاز میکند.
این بخش برای شناخت جغرافیای ایران صفوی بسیار مهم است.
2. طبیعت و منابع
- گلها و گیاهان
- میوهها
- حیوانات
- مروارید و فیروزه
- صنایع دستی و منابع طبیعی
3. معماری و شهرهای ایران
تاورنیه معماری ایرانی را ستایش میکند و اصفهانِ عصر صفوی را با جزئیات میستاید.
توصیف بازارها، پلها، کاخها، محلهها و میدانها بسیار دقیق و خواندنی است.
4. مذاهب و آیینها
- اسلام و آداب مذهبی
- مراسم عزاداری
- جشنها و اعیاد
- زرتشتیان و آداب آنان
- ارمنیان و شیوه زندگی و باورهایشان
5. حکمرانی و دربار صفوی
- حضور تاورنیه در دربار شاه صفی و شاه عباس دوم
- شرح تشریفات، هدایا و پذیرایی شاهانه
- ویژگیهای حکومت صفوی و ساختار اداری
- شخصیتهای مهم: پادشاه، صدراعظم، درباریان
6. جزئیات دقیق از زندگی روزمره ایرانیان
- مهماننوازی ایرانیان
- بیماریها و روشهای درمان
- خوراکها، مهمانیها، جشنها
- ازدواج، مرگ و رسوم اجتماعی
- مشاغل و فعالیتهای اقتصادی
7. امنیت و راهها
تاورنیه ایران صفوی را از امنترین کشورهای آسیایی معرفی میکند:
مینویسد «در ایران میتوان سراسر کشور را بدون ترس پیمود؛ اگر مالی دزدیده شود، حاکم موظف است آن را جبران کند».
8. پول و تجارت
بخش مهمی از کتاب به سکهها، دادوستد، بازارها، صادرات و واردات و جایگاه ایران در تجارت جهانی اختصاص دارد.
ارزش تاریخی کتاب
این اثر برای پژوهشگران بسیار مهم است چون:
- یکی از دقیقترین گزارشهای اروپایی از ایران صفوی است
- اطلاعاتی از معماری، اقتصاد، سیاست و زندگی روزمره ارائه میکند
- از منابع اصلی پژوهشگران تاریخ، ایرانشناسان و جامعهشناسان تاریخی است
- نسخه ۱۳۳۶ گالینگور با ۴۸ کلیشه، کمیاب و مناسب مجموعهداران است


