کتاب دست دوم نیکلا و الکساندرا نویسنده: رابرت ماسی مترجم: ذبیح الله منصوری ناشر: زرین جلد

این کتاب اگرچه رمان تاریخی نیست, اما شکل روایت گونه و بدون استناد به منابع اصلی آن, کتاب را از قالب یک اثر تحقیقی و پژوهشی مشخص بیرون می‌برد, اما مطالب کتاب از اعتبار تاریخی برخودار است . سرگذشت نیکلای دوم آخرین تزار روسیه و همسرش الکساندرا که بر یک صد و سی میلیون نفر از مردم روسیه ی آن زمان سلطنت می کردند از حیرت انگیزترین و عبرت آورترین سرنوشت های تاریخ بشر است.

رابرت ماسی نویسنده ی آمریکایی برای تألیف کتاب مذکور دست به تحقیقی کامل، جامع و دقیق زده و در شرح زندگی نیکلای دوم و همسرش و نگارش شرح حال این دو، فقط به خاطرات و یادداشت های کسانی مراجعه کرده که تماس مستقیم با امپراتور و همسرش داشته اند.

از این رو کتاب «سرگذشت آخرین تزار روسیه» نوشته ای است قابل تأمل جهت مورخین، پژوهندگان و علاقه مندان به وقایع تاریخی که با قلمی شیوا علل سرنگونی سلسله ی تزارها در روسیه و روی کار آمدن کمونیست ها در آن کشور را شرح می دهد؛ هر چند اینان نیز پس از 70 سال حکومت توأم با استبداد، قدرت را به دیگران سپردند.