
کتاب دستدوم خاطراتی از الهیار صالح زندگی، خاطرات و اسناد یکی از رهبران جبهه ملی ایران نویسنده: سید مرتضی مشیر | چاپ اول ۱۳۸۲
کتاب «خاطراتی از الهیار صالح» اثری مستند و ارزشمند درباره زندگی و فعالیتهای سیاسی و اجتماعی الهیار صالح، از شخصیتهای برجسته تاریخ معاصر ایران و از رهبران جبهه ملی است.
در این کتاب، نویسنده با گردآوری خاطرات، اسناد، نامهها، مصاحبهها و نطقهای پارلمانی، تصویری جامع از شخصیت، اندیشهها و عملکرد سیاسی صالح در دوران رضاشاه و محمدرضاشاه ارائه میدهد.
خواننده در صفحات این کتاب با شخصیتی روبهرو میشود که بسیاری از همعصرانش او را انسانی صادق، پاکدامن، شجاع، آزادیخواه و میهندوست توصیف کردهاند؛ شخصیتی که در مقاطع حساس تاریخ ایران، بهویژه در جریان نهضت ملی شدن صنعت نفت در کنار دکتر محمد مصدق نقش مهمی ایفا کرد.
درباره الهیار صالح
الهیار صالح از رجال مهم سیاسی ایران در قرن بیستم بود که در سمتهای مختلف دولتی و پارلمانی فعالیت داشت، از جمله:
- وزیر دارایی در کابینه احمد قوام
- وزیر دادگستری در دولتهای ساعد مراغهای و ابراهیم حکیمی
- وزیر کشور در دولت دکتر مصدق
- نماینده مردم کاشان در مجلس شورای ملی
- سفیر ایران در ایالات متحده
او در سال ۱۳۲۸ به جبهه ملی ایران پیوست و از یاران نزدیک دکتر مصدق در جریان ملی شدن صنعت نفت شد.
موضوعات مهم مطرحشده در کتاب
این کتاب مجموعهای گسترده از اسناد و خاطرات تاریخی را شامل میشود، از جمله:
- نخستین دیدارهای صالح با محمدرضا شاه
- فعالیتهای سیاسی در جریان نهضت ملی شدن نفت
- خاطرات حضور در شورای امنیت سازمان ملل
- سفارت ایران در آمریکا پس از دولت مصدق
- نقش صالح در انتخابات مجلس بیستم
- مذاکرات رهبران جبهه ملی با حکومت پهلوی
- زندانی شدن رهبران جبهه ملی
همچنین بخش مهمی از کتاب به نطقهای پارلمانی صالح در مجلس شانزدهم و بیستم اختصاص دارد که از اسناد مهم تاریخ سیاسی ایران محسوب میشوند.
بخشهای مهم کتاب
این اثر علاوه بر خاطرات شخصی، شامل مجموعهای ارزشمند از منابع تاریخی است، مانند:
- خاطرات مهندس حسیبی
- گفتوگو با اعضای خانواده صالح
- نامهها و خاطرات دوستان و همفکران
- نقل قولهایی از دکتر مصدق درباره صالح
- یادداشتهای ادیب برومند و دیگر فعالان سیاسی
- مطالب منتشر شده در مطبوعات درباره شخصیت و خدمات صالح
این مجموعه اسناد، کتاب را به منبعی قابل توجه برای پژوهشگران تاریخ معاصر ایران تبدیل کرده است.
ارزش این کتاب
این اثر برای گروههای زیر بسیار مفید و خواندنی است:
- علاقهمندان تاریخ سیاسی ایران
- پژوهشگران نهضت ملی شدن نفت
- علاقهمندان به زندگینامه رجال سیاسی
- مجموعهداران کتابهای تاریخی و اسنادی
وجود اسناد، تصاویر و نطقهای پارلمانی ارزش تاریخی این کتاب را دوچندان کرده است.