دستهبندی: خاطرات
کتاب دستدوم از مشروطه تا جنگ جهانی اول خاطرات فردریک اوکانر، کنسول انگلیس در ایران ترجمه: حسن زنگنه | چاپ اول ۱۳۷۶
- عنوان کتاب: از مشروطه تا جنگ جهانی اول؛ خاطرات فردریک اوکانر
- نویسنده: فردریک اوکانر
- مترجم: حسن زنگنه
- ناشر: شیرازه
- سال انتشار: ۱۳۷۶
- نوبت چاپ: اول
- تعداد صفحات: ۱۴۵ صفحه
- قطع: رقعی
- زبان: فارسی
- وضعیت کتاب: نو – لبه عطف دارای سائیدگی مختصر
- موضوع: تاریخ معاصر ایران / خاطرات سیاسی
معرفی کتاب
کتاب «از مشروطه تا جنگ جهانی اول» مجموعه خاطرات فردریک اوکانر، دیپلمات و کنسول دولت بریتانیا در ایران است که بین سالهای ۱۹۰۹ تا ۱۹۱۶ میلادی در شهرهای بیرجند و شیراز خدمت میکرد. این دوره از پرتنشترین مقاطع تاریخ ایران به شمار میآید؛ زمانی که کشور درگیر پیامدهای انقلاب مشروطه، بیثباتی سیاسی و سپس تحولات جنگ جهانی اول بود.
اوکانر در این خاطرات، تجربههای خود از سفرها، مأموریتهای دیپلماتیک، ناامنیهای گسترده در مناطق مختلف ایران و برخورد با شخصیتهای محلی را روایت میکند. نوشتههای او تصویری از فضای اجتماعی و سیاسی ایران در سالهای پس از مشروطه ارائه میدهد؛ دورانی که در آن حکومت مرکزی ضعیف شده و بسیاری از مناطق با ناامنی، راهزنی و رقابت قدرتهای خارجی مواجه بودند.
روایت اوکانر از ایران آن روزگار
در بخشی از این خاطرات، اوکانر به برخورد خود با راهزنی مشهور به نام علی گاپی اشاره میکند که در مسیرهای جنوب ایران به غارت کاروانها میپرداخت. این نوع روایتها نشان میدهد که چگونه ناامنی راهها و ضعف حکومت مرکزی از ویژگیهای مهم آن دوره بوده است.
او همچنین در مکاتبهای با یکی از رؤسای بلوچ درباره حمایت از حکومت مشروطه سخن میگوید. پاسخ آن رئیس بلوچ که «مشروطه را هرگز ندیدهام و قصد ندارم از چیزی موهوم اطاعت کنم»، بازتابی از فضای سیاسی و اجتماعی ایران در سالهای نخست مشروطه است؛ زمانی که مفهوم حکومت مشروطه هنوز برای بسیاری از مردم ناشناخته بود.
اهمیت تاریخی کتاب
این کتاب از چند جهت اهمیت دارد:
- روایت مستقیم یک دیپلمات خارجی حاضر در ایران
- توصیف فضای سیاسی ایران پس از انقلاب مشروطه
- گزارشهایی از جنوب و شرق ایران در آغاز قرن بیستم
- شرح ماجرای اسارت اتباع انگلیسی در شیراز توسط کمیته حافظان استقلال در سالهای نخست جنگ جهانی اول
به همین دلیل این اثر برای پژوهشگران تاریخ معاصر ایران، روابط ایران و بریتانیا و تحولات دوره مشروطه منبعی خواندنی و قابل توجه محسوب میشود.
فهرست مطالب
- ایران انقلابی
- دو سال و نیم در شرق ایران
- هرج و مرج در ایران
- قنسول شیراز
- جنوب ایران در جنگ بزرگ
- اسارت در ایران
ارزش کتاب
این اثر برای گروههای زیر جذاب است:
- علاقهمندان به تاریخ مشروطه
- پژوهشگران تاریخ سیاسی ایران در قرن بیستم
- کسانی که به خاطرات دیپلماتها و سفرنامههای تاریخی علاقه دارند
- مجموعهداران کتابهای تاریخی چاپ قدیمی
دستهبندی: خاطرات