کتاب دست دوم تاریخ فلسفه در جهان اسلامی اثر حنا الفاخوری به ترجمه عبدالمحمد آیتی

کتاب «تاریخ فلسفه در جهان اسلامی» اثر حنا الفاخوری با ترجمه‌ی دقیق و معتبر عبدالمحمد آیتی یکی از مهم‌ترین و جامع‌ترین آثار در زمینه شناخت سیر تحول اندیشه فلسفی در تمدن اسلامی است. این کتاب که توسط انتشارات علمی فرهنگی و در قطع رقعی با جلد گالینگور منتشر شده، اکنون به‌صورت کتاب دست دوم در کتابفروشی امید در دسترس علاقه‌مندان فلسفه، تاریخ اندیشه و مطالعات اسلامی قرار دارد. اصل اثر با عنوان «الفلسفة العربیة» نوشته شده است، اما خود مؤلفان در متن کتاب تصریح می‌کنند که این فلسفه را به‌درستی می‌توان «فلسفه اسلامی» نامید؛ چرا که اندیشمندانی که در این کتاب بررسی شده‌اند، هرچند آثارشان را به زبان عربی نگاشته‌اند، همگی از بستر فکری، فرهنگی و تمدنی جهان اسلام برخاسته‌اند.

در این اثر، فیلسوفان برجسته‌ای چون فارابی، ابن‌سینا، غزالی، سهروردی، ابن‌رشد، ابن‌ماجه، ابن‌طفیل و ابن‌خلدون به‌صورت نظام‌مند معرفی و تحلیل شده‌اند و جایگاه هر یک در شکل‌گیری و گسترش فلسفه اسلامی به‌روشنی تبیین می‌شود. انتخاب عنوان «تاریخ فلسفه در جهان اسلامی» نیز با الهام از دیدگاه استاد احمد آرام صورت گرفته است؛ رویکردی که به‌جای محدود کردن فلسفه به زبان یا قومیت، آن را در چارچوب گسترده‌تر تمدن اسلامی بررسی می‌کند. این نگاه، کتاب را از بسیاری آثار مشابه متمایز کرده و آن را به منبعی مرجع برای دانشجویان و پژوهشگران تبدیل ساخته است.

اصل کتاب در دو جلد مستقل تدوین شده بود، اما بنا بر تصمیم ناشر، هر دو جلد در یک مجلد واحد منتشر شده‌اند. به همین دلیل، هرجا در متن به جلد اول یا دوم اشاره می‌شود، منظور بخش اول یا دوم همین مجلد است. مترجم در ترجمه این اثر دقت علمی بالایی به خرج داده است؛ به‌گونه‌ای که در مواردی که مؤلفان مطالبی را از منابع فارسی نقل کرده‌اند، تلاش شده متن فارسی اصیل بازیابی و عیناً نقل شود. همچنین اگر منابع مورد استفاده مؤلفان دارای ترجمه فارسی بوده‌اند، مترجم به آن ترجمه‌ها نیز توجه داشته است. این رویکرد سبب شده ترجمه عبدالمحمد آیتی از نظر امانت علمی و انسجام متن، جایگاهی ویژه در میان ترجمه‌های فلسفی فارسی داشته باشد.

کتاب «تاریخ فلسفه در جهان اسلامی» از چهار باب اصلی تشکیل شده است که هر باب به فصل‌های متعدد تقسیم می‌شود و سیر تاریخی و مفهومی فلسفه را از آغاز شکل‌گیری تا دوره‌های متأخر دنبال می‌کند. ساختار منظم، نثر علمی و در عین حال قابل فهم، و جامعیت مباحث باعث شده این اثر هم برای مطالعه دانشگاهی و هم برای خوانندگان جدی فلسفه مناسب باشد. حنا الفاخوری (۱۹۱۴–۲۰۱۱)، کشیش ملکی لبنانی، فیلسوف و زبان‌شناس برجسته، از چهره‌های معتبر اندیشه در جهان عرب بود که آثارش هنوز هم در محافل علمی مورد استناد قرار می‌گیرد.

اگر به دنبال اثری مرجع و قابل اعتماد برای شناخت تاریخ فلسفه در تمدن اسلامی هستید، این کتاب دست دوم ارزشمند انتخابی بسیار مناسب است. تهیه این اثر از کتابفروشی امید فرصتی برای دسترسی به یکی از منابع کلاسیک و ماندگار فلسفه اسلامی در قالبی باکیفیت و قابل استفاده بلندمدت است.