کتاب دست دوم یادداشتهای روزانه ناصرالدین شاه اثر پرویز بدیعی

(یادداشت‌های روزانه ناصرالدین شاه – به کوشش پرویز بدیعی، جلد گالینگور، قطع وزیری، دست دوم)

کتاب «یادداشت‌های روزانه ناصرالدین‌شاه» به کوشش پرویز بدیعی، یکی از مهم‌ترین و در عین حال صریح‌ترین اسناد به‌جامانده از دربار قاجار است. در این اثر، با مجموعه‌ای از یادداشت‌ها و گزارش‌های روزانه روبه‌رو می‌شویم که به قلم خود ناصرالدین‌شاه نوشته شده و به همین دلیل، ارزش آن تنها در روایت تاریخ نیست، بلکه در نوع نگاه و شیوه فکر کردن یکی از مهم‌ترین پادشاهان دوره قاجار نیز نهفته است. خواننده در خلال این یادداشت‌ها، با فضای دربار، روابط شخصی و سیاسی شاه، سفرها، دیدارها، مراسم رسمی، روابط با رجال، و حتی جزئیات روزمره زندگی او آشنا می‌شود؛ جزئیاتی که معمولاً در کتاب‌های تاریخ رسمی کمتر دیده می‌شود.

پرویز بدیعی در این کتاب، با دقت و نظم، یادداشت‌ها را تصحیح، تنظیم و ارائه کرده و تا حد امکان کوشیده است متن را وفادار به اصل دست‌نوشته‌ها عرضه کند تا لحن و زبان ناصرالدین‌شاه دست‌نخورده باقی بماند. همین مسئله باعث شده کتاب برای پژوهشگران تاریخ، دانشجویان و علاقه‌مندان به دوره قاجار، به منبعی قابل استناد و جدی تبدیل شود. از خلال این یادداشت‌ها می‌توان به روحیه و شخصیت ناصرالدین‌شاه، نحوه مواجهه‌اش با مسائل روز، نگاهش به مردم، دیوان‌سالاری، سفرهای داخلی و خارجی و حتی سرگرمی‌ها و علایق شخصی او پی برد؛ و این دقیقاً همان چیزی است که این اثر را از یک کتاب تاریخی معمولی متمایز می‌کند.

نسخه‌ای که در «کتابفروشی امید» ارائه شده، در قطع وزیری و با جلد گالینگور (جلد سخت) منتشر شده است؛ فرمتی که علاوه بر استحکام، برای مطالعه و نگهداری طولانی‌مدت بسیار مناسب است. این نسخه، دست دوم است اما برای استفاده کاملاً قابل قبول و مناسب بوده و کتاب همچنان هویت یک اثر مرجع و کتابخانه‌ای را حفظ کرده است. کسانی که به دنبال ساختن کتابخانه‌ای جدی در حوزه تاریخ ایران، به‌ویژه تاریخ دوره قاجار هستند، با افزودن این کتاب به مجموعه خود، در واقع یکی از منابع اصلی شناخت دربار و ساختار قدرت در آن دوره را در اختیار خواهند داشت.

این کتاب هم برای خواننده‌ای که صرفاً به خواندن خاطرات و روایت‌های شخصی علاقه دارد جذاب است، هم برای پژوهشگری که می‌خواهد به جزئی‌ترین لایه‌های تاریخ معاصر ایران دسترسی داشته باشد. «یادداشت‌های روزانه ناصرالدین‌شاه» نه‌تنها تصویر رسمی و ظاهری پادشاه را نشان می‌دهد، بلک لایه پشت‌صحنه قدرت را نیز به‌تدریج آشکار می‌کند؛ جایی که تصمیم‌ها، تردیدها، خشم‌ها، رضایت‌ها و حتی روزمرگی‌های یک شاه به زبان خود او ثبت شده است.