کتاب دست دوم قصه زندگی من اثر هانس کریستین آندرسن به ترجمه جمشید نوایی

قصه زندگی من – هانس کریستین آندرسن

ترجمه جمشید نوایی

شومیز، رقعی، نشر نی – نسخه دست دوم

«زندگی من بهترین تفسیر نوشته‌هایم است»؛ این جمله‌ای است که هانس کریستین آندرسن، یکی از بزرگ‌ترین قصه‌نویسان جهان، بر زندگی خود گذاشته و با آن درِ خواندن این کتاب را به‌روی مخاطب باز می‌کند. «قصه زندگی من» فقط یک زندگی‌نامه معمولی نیست؛ روایتی است از مسیر پسر یک کفاش فقیر در شهری کوچک، که با تخیل، سماجت، سخت‌کوشی و سال‌ها مبارزه با فقر و طردشدن، خودش را تا جایگاهی رساند که قصه‌هایش بیش از یک قرن است به بیشتر زبان‌های زنده دنیا ترجمه می‌شود و بارها و بارها روی صحنه تئاتر، پرده سینما و حتی در قالب اپرا زنده شده است.

این کتاب آینه‌ای تمام‌قد از زندگی آندرسن است؛ پسری که در ادنسه، در خانواده‌ای ساده به دنیا آمد، اما از همان کودکی جهان را نه صرفاً به چشم واقعیت خشن اطرافش، بلکه از دریچه تخیل و نمایش می‌دید. او در اتاق کوچک خانه، برای خودش صحنه تئاتر می‌ساخت، عروسک‌های چوبی را به‌جای بازیگران روی صحنه می‌چید و از حفظ آثار شکسپیر را برای خودش اجرا می‌کرد. این میل به داستان و نمایش، تنها تفریح یک کودک نبود، بلکه ریشه همان استعدادی بود که بعدها «جوجه اردک زشت»، «پری دریایی کوچولو»، «ملکه برفی»، «دخترک کبریت‌فروش»، «لباس جدید امپراتور» و بسیاری از قصه‌های ماندگار دیگر از دل آن بیرون آمد.

یکی از نقاط عطف زندگی آندرسن که در این کتاب با نگاهی انسانی و ملموس روایت می‌شود، آشنایی تصادفی او با ژوناس کالین است؛ فردی که استعداد او را دید، حمایت از او را جدی گرفت و هزینه تحصیلش را در مدرسه گرامر به عهده گرفت. همین حمایت، پلی شد میان کودکی‌ای پر از محرومیت و جوانی‌ای که در آن آندرسن توانست نخستین داستان خود را در سال ۱۸۲۲ منتشر کند. «قصه زندگی من» نشان می‌دهد پشت نامی که امروز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نویسندگان ادبیات کودک و نوجوان جهان می‌شناسیم، چه مسیر طولانی‌ای از تردید، شکست، امید، تلاش و کشف تدریجی خویشتن نهفته است.

اهمیت این کتاب در این است که خواننده راز جهان قصه‌های آندرسن را نه از بیرون، بلکه از درون زندگی خود او کشف می‌کند. وقتی زندگی‌نامه‌اش را می‌خوانیم، می‌فهمیم چرا «جوجه اردک زشت» این‌قدر پر از رنجِ طردشدن و در عین حال سرشار از امیدِ تبدیل شدن است، چرا «دخترک کبریت‌فروش» این‌چنین با فقر، تنهایی و خیال درهم تنیده شده، یا چگونه «لباس جدید امپراتور» هم‌زمان ساده و عمیق است. آندرسن در این کتاب به‌نوعی پرده پشت صحنه قصه‌هایش را کنار می‌زند و نشان می‌دهد هر قصه، تکه‌ای از زندگی خود اوست؛ از حسرت‌ها و آرزوها، تا شکست‌ها و پیروزی‌ها.

ترجمه جمشید نوایی، متن کتاب را با زبانی روان، دقیق و در عین حال وفادار به روح اثر به فارسی منتقل کرده است؛ زبانی که هم برای خواننده عمومی جذاب و خواندنی است و هم برای کسانی که نگاه جدی و ادبی به آثار آندرسن دارند، قابل‌اعتماد و قابل استناد است. نشر نی نیز این کتاب را در قالبی آشنا و خوش‌دست، یعنی قطع رقعی و جلد شومیز، منتشر کرده که برای مطالعه طولانی‌مدت بسیار مناسب است.

نسخه حاضر در کتابفروشی امید، نسخه‌ای دست دوم از چاپ نشر نی است؛ انتخابی ایده‌آل برای کسانی که هم به آثار کلاسیک ادبیات داستانی جهان علاقه دارند و هم می‌خواهند با هزینه‌ای کمتر، کتابی با ارزش ادبی و زندگینامه‌ای الهام‌بخش به دست بیاورند. «قصه زندگی من» برای خواننده‌ای که سال‌ها پیش قصه‌های آندرسن را خوانده و حالا می‌خواهد پرده پشت آن قصه‌ها را ببیند، و همین‌طور برای کسانی که به زندگی‌نامه‌های الهام‌بخش و روایت‌های واقعی از مسیر رشد و موفقیت علاقه دارند، کتابی است که می‌تواند جای ویژه‌ای در کتابخانه شخصی‌شان پیدا کند.