دستهبندی: تاریخ شهرهای ایران
کتاب دست دوم یادگارهای یزد اثر ایرج افشار (2 جلد)
یادگارهای یزد – ایرج افشار (۲ جلدی، گالینگور، وزیری، دست دوم، نایاب)
«یادگارهای یزد»، برجستهترین اثر پژوهشی ایرج افشار درباره استان یزد است؛ اثری دو جلدی و جامع که طی سالها پژوهش و سفر میدانی توسط این نامدارترین ایرانشناس معاصر گردآوری شد. کتاب حاضر تصویری بیهمتا از تاریخ، فرهنگ، هنر و جغرافیای یزد و منطقه اطراف آن ارائه میدهد: نه فقط شرح مکانها و بناهای تاریخی، بلکه روایت آدمها، خاندانها، شیوههای زیست، و سنتهایی که در هزاران سال شکل گرفتهاند و تا امروز باقی ماندهاند.
ایرج افشار که عمر پربار و کارنامه گستردهای در پژوهش ایرانشناسی، نسخهشناسی و تاریخ دارد، طی دههها به جمعآوری اسناد، تصاویر، خاطرات و مشاهدات از یزد و روستاهای پیرامون پرداخت. «یادگارهای یزد» حاصل این تلاش بیوقفه است؛ جامعی از جزئیاتِ شهر یزد و محیط فرهنگی آن، از کوچهها و محلات گرفته تا خاندانها، بزرگان، شاعران، دانشمندان، هنرمندان، و رخدادهای مهم تاریخی و اجتماعی. این اثر، به روایتی، نه تنها تاریخ محلی یزد بلکه بخش مهمی از فرهنگ و هویت ایرانی را منعکس میکند، چیزی که خواننده فرهیخته را با عمق و جزئیات بینظیر به دنیای پر رمز و راز یزد میبرد.
جلد اول کتاب به ساختار تاریخی و اجتماعی یزد میپردازد؛ در آن از محلههای قدیمی، بناهای شاخص، مساجد، آبانبارها، مدرسهها و خانههای خاندانهای تأثیرگذار سخن میرود و نقش هر کدام در شکلگیری روح فرهنگی یزد بررسی میشود. افشار با دقت بسیار، نکات جزئی را ثبت کرده و شرحهایی از آداب و رسوم مردم، اعیاد مذهبی و سنتهای محلی آورده است که منابع دیگر یا از آنها غافل ماندهاند یا با نگاه کلی و سطحی از کنارش گذشتهاند. نگارش کتاب مبتنی بر مشاهده میدانی، گفتوگو با سالمندان و استفاده از اسناد تاریخی است که به متن اعتبار ویژهای میبخشد.
در جلد دوم، گسترهی موضوعات وسیعتر میشود؛ از بررسی خاندانها و چهرههای سرشناس یزد گرفته تا معرفی کتابها، نسخ خطی، هنرهای سنتی، آثار ادبی برجسته و حتی شرحی از سفرهای نویسنده. ایرج افشار، در مقام پژوهشگر و عاشق یزد، ضمن ثبت جزئیات، به نقد و تحلیل پدیدهها نیز میپردازد؛ مثلاً نقش آب و قنات در زندگی شهری، وضعیت آموزش و آموزشگاههای تاریخی، تعامل یزد با سایر مناطق ایران یا تأثیر یزد در اندیشه ایرانشناسی. زبان کتاب در عین تخصصی بودن، روان و برای علاقمندان فرهنگ و تاریخ قابل فهم است.
این مجموعه دو جلدی به عنوان یک کتاب نایاب امروزه فقط در کتابخانههای تخصصی و نزد پژوهشگران ارشد یافت میشود و نسخههای دست دوم آن بهشدت کمیاب است. قطع وزیری و جلد گالینگور، این نسخه را برای مطالعه، آرشیو و ماندگاری در کتابخانه شخصی یا تخصصی کاملاً مناسب میکند. نسخه دست دومِ موجود در کتابفروشی امید، در حفظ ارزش پژوهشی و اصالت، بهترین فرصت برای خردمندان و علاقهمندان به ایرانشناسی و تاریخ منطقهای است تا یکی از مهمترین منابع شناخت یزد را داشته باشند.
«یادگارهای یزد» انتخابی ایدهآل برای پژوهشگران تاریخ، فرهنگوران، معماریدوستان، ایرانشناسان، علاقهمندان نسخهشناسی و هر کسی است که بخواهد درک دقیق و متنی مستند از یکی از کهنترین و اصیلترین شهرهای ایران را به دست بیاورد. این اثر نهفقط روایت یزد، بلکه آینهای از هویت ایرانی و پیوندهای فرهنگی است که گاه در لایههای عمیق تاریخ پنهان بوده و ایرج افشار آن را با دقت و عشق از دل زمان بیرون کشیده است.
دستهبندی: تاریخ شهرهای ایران