فوزیه؛ حکایت تلخکامی (۲ جلدی)

نویسنده: خسرو معتضد

ناشر: انتشارات البرز

تعداد جلد: دو جلد

قطع: رقعی

جلد: گالینگور زرکوب

وضعیت: دست دوم – سالم و تمیز

---

معرفی کتاب

کتاب «فوزیه؛ حکایت تلخکامی» نوشته پژوهشگر تاریخ معاصر ایران خسرو معتضد، روایتی مستند و خواندنی از زندگی ملکه فوزیه فؤاد، شاهزاده مصری و نخستین همسر محمدرضا پهلوی است. این اثر در دو جلد منتشر شده و با تکیه بر اسناد تاریخی، خاطرات و روایت‌های کمتر شناخته‌شده، به بررسی یکی از مهم‌ترین پیوندهای سیاسی خاندان‌های سلطنتی ایران و مصر در قرن بیستم می‌پردازد.

فوزیه فؤاد، خواهر ملک فاروق پادشاه مصر، از خاندان سلطنتی محمدعلی پاشا بود؛ خاندانی با ریشه‌های آلبانیایی که در دوره امپراتوری عثمانی به قدرت رسیدند و بر مصر حکومت کردند. او علاوه بر تبار آلبانیایی، دارای ریشه‌های چرکسی و فرانسوی نیز بود و به عنوان یکی از زیباترین زنان خاندان‌های سلطنتی زمان خود شناخته می‌شد.

---

ازدواج تاریخی ایران و مصر

ازدواج فوزیه با محمدرضا پهلوی در زمانی صورت گرفت که او هنوز ولیعهد ایران بود. مراسم ازدواج در ۱۶ مارس ۱۹۳۹ در قاهره برگزار شد و پس از بازگشت زوج جوان از ماه عسل، مراسمی رسمی نیز در تهران برپا گردید.

این ازدواج علاوه بر جنبه شخصی، اهمیت سیاسی و دیپلماتیک فراوانی داشت؛ زیرا پیوندی میان دو خاندان سلطنتی مهم خاورمیانه ایجاد می‌کرد. با این حال، در ایران مانعی قانونی برای این ازدواج وجود داشت. طبق اصل سی‌وهفتم متمم قانون اساسی مشروطه، مادر ولیعهد باید ایرانی‌تبار می‌بود. برای حل این مشکل، مجلس شورای ملی در اقدامی کم‌سابقه، علاوه بر اعطای تابعیت ایران به فوزیه، او را به طور رسمی ایرانی‌تبار اعلام کرد.

---

زندگی در ایران و آغاز اختلافات

فوزیه پس از ازدواج، مدتی همراه با محمدرضا پهلوی در کاخ مرمر تهران زندگی کرد. در آن زمان محمدرضا هنوز ولیعهد بود و یک سال بعد، در پی کناره‌گیری رضاشاه در سال ۱۳۲۰، به سلطنت رسید.

با آغاز سلطنت محمدرضا پهلوی، روابط میان این زوج به تدریج سرد شد. تفاوت‌های فرهنگی، شرایط سیاسی ایران در دوران جنگ جهانی دوم و اختلافات شخصی، زندگی مشترک آن‌ها را با مشکلات فراوانی روبه‌رو کرد.

ثمره این ازدواج دختری به نام شهناز پهلوی بود؛ نخستین فرزند محمدرضا شاه.

---

جدایی و پایان یک پیوند سلطنتی

سرانجام این ازدواج به جدایی انجامید. طلاق فوزیه و محمدرضا پهلوی ابتدا در سال ۱۹۴۵ در مصر ثبت شد و چند سال بعد در سال ۱۹۴۸ در ایران نیز به رسمیت شناخته شد. این جدایی پایان یکی از مهم‌ترین پیوندهای سیاسی میان دو خاندان سلطنتی خاورمیانه بود.

خسرو معتضد در این کتاب تلاش کرده است با استفاده از منابع تاریخی و روایت‌های مختلف، تصویری دقیق از زندگی فوزیه، فضای دربار ایران و مصر، و همچنین زمینه‌های سیاسی و اجتماعی این ازدواج و جدایی ارائه دهد.

---

اهمیت کتاب

کتاب «فوزیه؛ حکایت تلخکامی» از چند جهت اهمیت دارد:

• بررسی زندگی یکی از مشهورترین ملکه‌های خاورمیانه
• تحلیل روابط سیاسی میان ایران و مصر در دوره پهلوی
• روایت فضای دربار ایران در سال‌های نخست سلطنت محمدرضا شاه
• استفاده از اسناد و روایت‌های تاریخی کمتر منتشرشده

این اثر برای علاقه‌مندان تاریخ معاصر ایران، تاریخ خاندان پهلوی و تاریخ روابط ایران و مصر منبعی جذاب و خواندنی محسوب می‌شود.

نسخه موجود در کتابفروشی امید شامل دو جلد با جلد گالینگور زرکوب و قطع رقعی است و در وضعیت دست دوم سالم و تمیز عرضه می‌شود.