تاریخ کرمان

نویسنده: احمدعلی‌خان وزیری

به کوشش: دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی

جلد: گالینگور

قطع: رقعی

نسخه: یک‌جلدی (در اصل دو جلد در یک مجلد)

وضعیت: دست دوم – سالم و تمیز

---

معرفی کتاب

کتاب «تاریخ کرمان» نوشته احمدعلی‌خان وزیری، یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین منابع تاریخی درباره استان کرمان است. این اثر در اصل دو جلد بوده که در چاپ حاضر، هر دو جلد در یک مجلد گردآوری شده است. وزیری، پژوهش‌گر برجسته دوره قاجار، در این کتاب، تاریخ سیاسی و اجتماعی کرمان را از دوران باستان تا اواخر عصر قاجار با دقت و جزئیات فراوان روایت می‌کند.

چاپ حاضر با مقدمه‌ای مفصل و خواندنی از دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی آغاز می‌شود. او ضمن بررسی نقش جغرافیا در شکل‌گیری تاریخ و خلقیات مردم کرمان، درباره منابع تاریخی منطقه، شیوه کار وزیری و جایگاه پژوهشی این کتاب نیز توضیح می‌دهد.

---

ساختار و محتوای کتاب

جلد اول

روایت تاریخی از دوران باستان تا حکومت آل‌مظفر؛ شامل:

• آغاز تاریخ کرمان در دوره‌های اساطیری و باستان
• حکومت اردشیر بابکان بر کرمان
• کرمان و حمله عرب‌ها
• اوضاع کرمان در دوره عباسی
• دوره صفاریان و نقش یعقوب لیث
• حکومت آل بویه
• دوره سلجوقیان کرمان
• تسلط غزها بر کرمان
• حکومت قراختاییان
• حکومت آل‌مظفر و نقش این خاندان در تحولات جنوب ایران

نویسنده در این جلد به‌صورت مرحله‌به‌مرحله، تحولات سیاسی، تغییر حکومت‌ها، جنگ‌ها، وضعیت امنیت، اقتصاد و ساختار اجتماعی را بررسی کرده است.

جلد دوم

تحلیل تاریخی کرمان در دوره‌های:

• گورکانیان
• صفویان و شکوفایی اقتصادی ـ امنیتی منطقه
• محمود افغان و وقایع مهم حمله افغان‌ها
• دوره زند
• دوره قاجار (مفصل‌ترین بخش اثر)

در بخش قاجار، احمدعلی‌خان وزیری با دقت در اسناد و روایت‌ها، نام و کارنامه تک‌تک حاکمان کرمان را ثبت کرده و مهم‌ترین شورش‌ها، اصلاحات، آبادانی‌ها و بحران‌های این دوره را به تفصیل شرح می‌دهد.

کتاب در پایان شامل:

• شرح مختصر زندگی میرزا آقاخان کرمانی
• فهرست کامل حکام کرمان از دوره‌های مختلف
• تصاویر آثار تاریخی، اسناد و مشاهیر کرمان
• نمایه اسامی برای جست‌وجوی سریع پژوهشگران

---

ارزش پژوهشی کتاب

این اثر از معدود منابعی است که تاریخ کرمان را به شکل منسجم و پیوسته از دوران بسیار کهن تا پایان عصر قاجار بررسی کرده است.

کتاب مناسب برای:

• پژوهشگران تاریخ ایران
• علاقه‌مندان به تاریخ جنوب و شرق کشور
• دانشجویان تاریخ، جغرافیا و مطالعات فرهنگی
• مجموعه‌داران منابع تاریخی کمیاب

نسخه حاضر با جلد گالینگور، قطع رقعی و کیفیت دست دوم سالم یک انتخاب ارزشمند برای کتابخانه‌های تخصصی است.

---

درباره دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی

دکتر باستانی پاریزی (۱۳۰۴–۱۳۹۳) از برجسته‌ترین تاریخ‌دانان ایران، استاد دانشگاه تهران، نویسنده، پژوهشگر، شاعر و موسیقی‌پژوه بود.

او در پاریزِ سیرجان به دنیا آمد و از همان نوجوانی شیفته تاریخ محلی کرمان شد؛ موضوعی که بعدها به یکی از مهم‌ترین محورهای پژوهش زندگی او تبدیل شد.

برخی ویژگی‌های آثار باستانی پاریزی:

• نثر شیرین و روایت‌گر
• اتکا به اسناد محلی و ملی
• آمیختن تاریخ با فرهنگ عامه
• نگاه منصفانه و پژوهش‌محور

مقدمه او بر تاریخ کرمان، علاوه بر تحلیل علمی، یکی از خواندنی‌ترین بخش‌های کتاب است و خود ارزش مستقلی دارد.