کتاب دست دوم سیرت کوروش بزرگ انتشارات جیبی چاپ 1350

کتاب «سیرت کوروش کبیر» اثر تاریخ‌نگار و فیلسوف یونانی گزنفون (Xenophon) با ترجمه وحید مازندرانی از آثار مهم درباره زندگی و شخصیت کوروش بزرگ، بنیان‌گذار امپراتوری هخامنشی است. این کتاب توسط انتشارات دنیای کتاب منتشر شده و نسخه حاضر با قطع وزیری، جلد گالینگور و ۳۶۷ صفحه در سال ۱۳۷۱ (چاپ سوم) به چاپ رسیده است.  «سیرت کوروش کبیر» که در منابع کلاسیک با نام Cyropaedia نیز شناخته می‌شود، تنها یک روایت تاریخی ساده نیست؛ بلکه اثری است که تاریخ، فلسفه و اندیشه‌های سیاسی را در کنار هم قرار می‌دهد. گزنفون در این کتاب نه‌تنها به شرح زندگی و فتوحات کوروش می‌پردازد، بلکه تلاش می‌کند الگوی یک فرمانروای آرمانی را ترسیم کند؛ فرمانروایی که خرد، عدالت، انسان‌دوستی و توانایی رهبری را در بالاترین حد خود داراست.  کوروش بزرگ در نگاه گزنفون شخصیتی فراتر از یک فاتح نظامی است. او نمادی از حکمرانی خردمندانه، احترام به ملت‌های گوناگون و شیوه‌ای انسانی در اداره سرزمین‌ها معرفی می‌شود. گزنفون که خود تحت تأثیر آموزه‌های سقراط قرار داشت، در این اثر کوشیده است شخصیت کوروش را به عنوان نمونه‌ای از پادشاهی آرمانی و انسانی به تصویر بکشد.  این اثر با وجود آن‌که درباره شخصیتی تاریخی نوشته شده، جنبه‌ای آموزشی و اخلاقی نیز دارد. نویسنده در خلال روایت زندگی کوروش، درباره روش‌های تربیت، شیوه‌های فرماندهی، سیاست، مدیریت و هنر رهبری نیز سخن می‌گوید. همین ویژگی باعث شد «سیرت کوروش کبیر» در طول تاریخ مورد توجه متفکران، سیاستمداران و فرماندهان نظامی قرار گیرد.  در دوران باستان و پس از آن، این کتاب از محبوبیت فراوانی برخوردار بود. بسیاری از فرماندهان و سیاستمداران رومی از آن الهام گرفتند و حتی نیکولو ماکیاولی نیز در نگارش برخی آثار خود از این کتاب بهره برده است. گزنفون با تسلط بر مسائل نظامی و شناخت عمیق از فنون جنگ، تصویری دقیق از ساختار ارتش و شیوه‌های رهبری کوروش ارائه می‌دهد.  در نگاه تاریخ ایران، کوروش بزرگ یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های تاریخ است؛ نه فقط به دلیل فتوحات و قدرت سیاسی، بلکه به خاطر روش انسانی در حکومت‌داری و احترام به ملت‌های گوناگون. همان‌گونه که گزنفون توصیف می‌کند، کوروش علاوه بر زیبایی ظاهری، از خصلت‌هایی چون دانایی، نیک‌خواهی و نوع‌دوستی برخوردار بود و همین ویژگی‌ها باعث شد حتی ملت‌های مغلوب نیز او را همچون پدری مهربان یاد کنند.  کتاب «سیرت کوروش کبیر» از مهم‌ترین منابع کلاسیک درباره شخصیت کوروش و شیوه حکمرانی او به شمار می‌رود و مطالعه آن برای علاقه‌مندان به تاریخ ایران باستان، فلسفه سیاسی، تاریخ یونان و اندیشه‌های رهبری بسیار ارزشمند است.  نسخه موجود از این اثر با جلد گالینگور و قطع وزیری و چاپ قدیمی سال ۱۳۷۱، از کتاب‌های ارزشمند و قابل توجه برای علاقه‌مندان به کتاب‌های تاریخی و نسخه‌های قدیمی است و اکنون در کتابفروشی امید در دسترس قرار دارد.