دستهبندی: تاریخ صفویه
کتاب دست دوم تشکیل شاهنشاهی صفویه نظامالدین مجیر شیبانی | چاپ اول ۱۳۴۶ | دانشگاه تهران | کمیاب
- عنوان: تشکیل شاهنشاهی صفویه
- نویسنده: نظامالدین مجیر شیبانی
- ناشر: دانشگاه تهران
- سال انتشار: ۱۳۴۶
- دوره چاپ: چاپ اول
- تعداد صفحات: ۲۸۰ صفحه
- قطع کتاب: وزیری
- زبان: فارسی
- وضعیت: کمیاب – کیفیت: در حد نو / نو
معرفی کتاب
کتاب «تشکیل شاهنشاهی صفویه» یکی از مهمترین پژوهشهای دانشگاهی درباره چگونگی پیدایش دولت صفوی، احیای وحدت ملی و نقش شاه اسماعیل صفوی در تأسیس نخستین حکومت شیعی فراگیر ایران است.
نویسنده با رویکردی کاملاً پژوهشی و استنادی، شرایط سیاسی، اجتماعی و خصوصاً مذهبی ایران را در آستانه قدرتگیری صفویان بررسی میکند؛ یعنی مقطعی حساس که وحدت ملی فروپاشیده، ساختارهای سیاسی متلاشی شده و هویت فرهنگی ایرانی زیر سلطه قرون طولانی تشتت قرار داشت.
این کتاب نشان میدهد که چگونه صفویان با بازسازی مشروعیت مذهبی، یکپارچهسازی اداری و از میان برداشتن قدرتهای پراکنده محلی، ایران را وارد مرحله تازهای از تاریخ کردند—مرحلهای که بسیاری آن را سرآغاز ایران جدید میدانند.
محتوای کتاب و محورهای پژوهش
نویسنده برای یافتن پاسخ این پرسش اساسی که «چرا و چگونه شاهنشاهی صفویه شکل گرفت؟»، ابتدا تصویری از وضعیت ایران پیش از شاه اسماعیل ارائه میدهد:
- پایان دوران باشکوه ایران باستان پس از نبرد نهاوند
- چند قرن گسست وحدت ملی
- تبدیل ایران به یکی از سرزمینهای تابع دنیای اسلامی
- استمرار ناامنیهای ناشی از ملوکالطوایفی و ساختار قبیلهای
- نبود حکومت مرکزی و انحطاط تدریجی تمدن شرق
پس از این تحلیل، کتاب به دوران ظهور شاه اسماعیل میپردازد:
- پیروزی سال ۹۰۷ هجری بر فرخیسار شروانشاه
- ورود به تبریز
- اعلام مذهب شیعه دوازده امامی به عنوان مذهب رسمی ایران
- تسریع روند تمرکز اداری و وحدت سیاسی
- پایان دادن به بینظمیهای بهجامانده از عصر مغول
- بازگرداندن ایران به جایگاه یک قدرت منطقهای مهم مانند عصر ساسانیان
این کتاب از نخستین تلاشهای دانشگاهی است که میکوشد بر اساس اسناد و دادههای محدود دوره صفوی، پیدایش قدرت سیاسی صفویان را با رویکردی انتقادی و تحلیلی بررسی کند.
اهمیت و ارزش اثر
- یکی از نخستین تحقیقات دانشگاهی درباره ریشههای شکلگیری دولت صفوی
- تحلیل شفاف از دلایل احیای وحدت ملی پس از چند قرن تفرقه
- مناسب برای پژوهشگران تاریخ ایران، دانشجویان و علاقهمندان مطالعات صفوی
- چاپ اول ۱۳۴۶ دانشگاه تهران – نسخه کمیاب
- کیفیت عالی برای نسخهای ۶۰ ساله
این کتاب یکی از منابع پایه برای فهم این گزاره مشهور است:
«شاهنشاهی صفویه ایران را دوباره ساخت.»
مخاطبان کتاب
- دانشجویان و پژوهشگران تاریخ ایران
- علاقهمندان تاریخ صفویه و تاریخ سیاسی ایران
- استادان دانشگاه و محققان مطالعات ایرانی
- مجموعهداران کتابهای کمیاب تاریخی
- علاقهمندان به تاریخ تشیع
دستهبندی: تاریخ صفویه