

کتاب دست دوم تاریخچه وقف در اسلام نویسنده: علیاکبر شهابی
کتاب «تاریخچه وقف در اسلام» نوشته علیاکبر شهابی از پژوهشگران برجسته تاریخ و فرهنگ اسلامی، اثری تحقیقی درباره یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی و اقتصادی در تمدن اسلامی یعنی وقف است.
این اثر در اصل مقالهای پژوهشی از مجموعه ایرانشهر (نشریه کمیسیون ملی یونسکو در ایران) بوده که بعدها به صورت مستقل توسط وزارت فرهنگ در سال ۱۳۴۳ منتشر شد. کتاب با نگاهی تاریخی و مستند به بررسی پیدایش وقف در اسلام، روند گسترش آن در جوامع اسلامی و نقش آن در توسعه نهادهای آموزشی، مذهبی و خدمات عمومی میپردازد.
نویسنده در این اثر نشان میدهد که چگونه سنت وقف در طول تاریخ اسلام، به شکلگیری مدارس، مساجد، آرامگاهها، مراکز علمی و خدمات اجتماعی کمک کرده و یکی از مهمترین ابزارهای حمایت از امور عامالمنفعه بوده است.
محتوای کتاب
از مهمترین مباحث مطرح شده در این کتاب میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تعریف وقف و جایگاه آن در فقه اسلامی
- نخستین نمونههای وقف در تاریخ اسلام
- سیر تحول و گسترش اوقاف در سرزمینهای اسلامی
- نقش وقف در آموزش، فرهنگ و امور خیریه
- نخستین سازمانها و قوانین مرتبط با اوقاف
- بررسی آماری اوقاف در ایران
- معرفی مساجد، مدارس، بقاع متبرکه و امامزادههای مهم
- آمار مساجد، مدارس و مراکز مذهبی در شهرستانها
وجود تصاویر و آمارهای تاریخی در کتاب، آن را به منبعی ارزشمند برای پژوهشگران تبدیل کرده است.
اهمیت کتاب
این اثر از چند جهت اهمیت دارد:
- یکی از پژوهشهای اولیه و معتبر درباره نظام وقف در ایران
- منتشر شده توسط وزارت فرهنگ در دهه ۱۳۴۰
- مرتبط با پژوهشهای یونسکو درباره فرهنگ ایران
- شامل اطلاعات تاریخی و آماری درباره مساجد، مدارس و بقاع متبرکه ایران
به همین دلیل کتاب برای پژوهشگران تاریخ اسلام، تاریخ اجتماعی ایران و مطالعات وقف منبعی مفید محسوب میشود.
درباره نویسنده
علیاکبر شهابی (۱۲۸۷–۱۳۶۷) از استادان و پژوهشگران برجسته حوزه تاریخ اسلام، فلسفه و معارف اسلامی بود. او سالها در دانشگاه تهران تدریس کرد و آثار متعددی در زمینه تاریخ، فرهنگ اسلامی و اندیشه دینی از خود به جای گذاشت.
مناسب برای
- پژوهشگران تاریخ اسلام
- علاقهمندان تاریخ اجتماعی ایران
- دانشجویان الهیات و علوم اسلامی
- پژوهشگران حوزه وقف و امور خیریه
- مجموعهداران کتابهای چاپ قدیمی

