دستهبندی: ایران باستان
کتاب دست دوم جشنهای تیرگان، آبپاشان، اول تابستان از آغاز تا امروز تألیف مجتبی برزآبادی فراهانی
کتاب «جشنهای تیرگان، آبپاشان، اول تابستان» پژوهشی جامع و دقیق در ستایش آب، باران و شادی در فرهنگ کهن ایران است. مجتبی برزآبادی فراهانی در این اثر، به سراغ ریشههای تاریخی و اسطورهای جشنهای آغاز فصل گرما رفته و سیر تحول این آیینها را از دوران باستان تا به امروز بررسی کرده است.
این کتاب تنها یک گزارش تاریخی نیست، بلکه دایرهالمعارفی از آداب، رسوم، باورهای عامیانه و پیوند تمدن ایرانی با عناصر طبیعت (بهویژه آب) است. وجود تصاویر مرتبط در کتاب به درک بهتر مناسک و شیوهی اجرای این جشنها در مناطق مختلف ایران کمک شایانی کرده است.
محورهای اصلی و محتوای کتاب
در این اثر ۳۳۰ صفحهای، به موضوعات کلیدی زیر پرداخته شده است:
- جشن تیرگان: بررسی اسطوره «آرش کمانگیر» و مرزبانی ایران، روایت نبرد «تشتَر» (ایزد باران) با «اپوش» (دیو خشکسالی) و آیینهای گرهزدن دستبند تیر و باد.
- آیین آبپاشان: ریشهیابی سنت پاشیدن آب در آغاز تابستان، پیوند آن با ناهید (آناهیتا) و بررسی این رسم در میان ایرانیان و ارمنیان.
- جشن اول تابستان: نگاهی به «چله تموز» و آیینهای مربوط به بلندترین روز سال و انقلاب تابستانی در فرهنگهای مختلف محلی ایران.
- فولکلور و مردمشناسی: ثبت ترانهها، بازیها و خوراکهای مخصوص این جشنها که در حال فراموشی هستند.
اهمیت کتاب در کتابخانه شما
- منبع دست اول پژوهشی: برای دانشجویان مردمشناسی، تاریخ و فرهنگ و زبانهای باستانی.
- بخش مصور: تصاویر کتاب مستندی بصری از استمرار این آیینها در نقاط مختلف کشور است.
- رویکرد تطبیقی: نویسنده آیینها را از متون پهلوی و اوستایی تا گزارشهای مورخان اسلامی و شواهد معاصر دنبال کرده است.
مخاطبان هدف
- پژوهشگران حوزه ایرانشناسی و فرهنگ عامه (فولکلور).
- علاقهمندان به تاریخ اساطیری و آیینهای باستانی ایران.
- برگزارکنندگان رویدادهای فرهنگی و جشنهای ملی.
- مجموعهداران کتابهای تخصصی حوزه ایرانفرهنگی.
دستهبندی: ایران باستان