دستهبندی: تاریخ ایران
کتاب بخارا؛ دستاورد قرون وسطی نویسنده: ریچارد ن. فرای مترجم: محمود محمودی
هر قسط با تربپی:
۴ قسط ماهانه. بدون سود، چک و ضامن.
کتاب «بخارا؛ دستاورد قرون وسطی» اثر ایرانشناس برجسته ریچارد نلسون فرای پژوهشی ارزشمند درباره تاریخ، فرهنگ و جایگاه تمدنی شهر بخارا است؛ شهری که در قرون سوم و چهارم هجری یکی از مهمترین مراکز فرهنگ و تمدن ایرانی به شمار میرفت.
در دوران سامانیان، بخارا نه تنها پایتخت سیاسی بلکه قلب فرهنگی جهان ایرانی بود. در این دوره نظامی تازه شکل گرفت که آمیزهای از سنن ایرانی و فرهنگ اسلامی بود؛ تحولی که برخی پژوهشگران از آن با عنوان «رنسانس ایرانی» یاد کردهاند.
فرای در این اثر نشان میدهد که چگونه بخارا در این دوره به کانون ادب، هنر، دانش و احیای زبان فارسی تبدیل شد و نقش مهمی در شکلگیری هویت فرهنگی ایران پس از ورود اسلام ایفا کرد.
محتوای کتاب
در این کتاب تاریخ بخارا از جنبههای مختلف بررسی شده است:
- ساختار سیاسی و حکومتی شهر بخارا
- جایگاه بخارا در دوران سامانیان
- تحولات اجتماعی و فرهنگی شهر
- نقش بخارا در رشد زبان و ادبیات فارسی
- بررسی مراکز علمی و فرهنگی
- معماری و شهرسازی بخارا
- ادامه اهمیت بخارا در دورههای بعد، بهویژه دوران ازبکان
نویسنده بخارا را در قرون سوم و چهارم هجری مرکز حوزه فرهنگی شرق ایران میداند؛ جایی که نظامی تازه از فرهنگ ایرانی–اسلامی شکل گرفت و تأثیر آن سراسر فلات ایران و حتی جهان اسلام را دربر گرفت.
اهمیت تاریخی بخارا
سامانیان با سیاست فرهنگی خود توانستند میان سنتهای کهن ایرانی و فرهنگ اسلامی سازگاری ایجاد کنند. این روند نه تنها به احیای هویت ایرانی کمک کرد بلکه زمینه رشد زبان فارسی را فراهم آورد؛ به گونهای که بخارا به یکی از مهمترین مراکز ادبیات فارسی در جهان اسلام تبدیل شد.
به همین دلیل بخارا در تاریخ فرهنگ ایران جایگاهی ویژه دارد و مطالعه تاریخ آن برای شناخت رنسانس فرهنگی ایران پس از اسلام اهمیت فراوانی دارد.
برخی از مباحث کتاب
در بخشهای مختلف کتاب به موضوعاتی مانند موارد زیر پرداخته شده است:
- ذکر جماعتی که در بخارا قاضی بودند
- ذکر بازار ماخ
- ذکر بنای شمسآباد
- ذکر ابتدای فتح بخارا
- ذکر شریک بن شیخ المهری
- و دیگر رویدادها و شخصیتهای تاریخی شهر
درباره نویسنده
ریچارد نلسون فرای (Richard N. Frye) از برجستهترین ایرانشناسان قرن بیستم بود که سالها در زمینه تاریخ و فرهنگ ایران و آسیای مرکزی پژوهش کرد. آثار او درباره تمدن ایرانی و شهرهای مهم فرهنگی مانند بخارا از منابع معتبر مطالعات ایرانشناسی به شمار میرود.
دستهبندی: تاریخ ایران