دستهبندی: مصدق و نفت
کتاب دست دوم اسرار خانه سدان اسناد تکاندهنده از پشت پرده صنعت نفت ایران
کتاب «اسرار خانه سدان» نوشته اسماعیل رائین یکی از آثار مهم در حوزه تاریخ صنعت نفت ایران و ماجرای ملی شدن نفت است. این کتاب با اتکا به اسناد و مدارک تاریخی کشفشده در جریان ملی شدن صنعت نفت، پرده از بخشی از فعالیتهای پشتپرده شرکت نفت جنوب و عوامل مرتبط با آن برمیدارد.
در سال ۱۳۳۰ و همزمان با تصویب طرح ملی شدن صنعت نفت، دولت ایران به رهبری دکتر محمد مصدق هیئتی ششنفره را برای اداره موقت صنعت نفت منصوب کرد. در مقابل، شرکت نفت جنوب وابسته به دولت بریتانیا که تا آن زمان کنترل صنعت نفت ایران را در دست داشت، تلاش گستردهای برای ایجاد اختلال و مقابله با این جریان ملی انجام داد.
ماجرای کشف اسناد خانه سدان
در جریان این کشمکشها، اسناد مهمی که در اداره انتشارات شرکت نفت جنوب نگهداری میشد، توسط مأموران انگلیسی به خانهای متعلق به مستر سدان در کوچه ایرج خیابان قوامالسلطنه منتقل شد.
این خانه بعدها به محل نگهداری اسناد محرمانهای تبدیل شد که نشاندهنده فعالیتهای تبلیغاتی و اقدامات پنهانی علیه جریان ملی شدن نفت بود.
در تیرماه همان سال مأمورانی از وزارت کشور و اداره شهربانی به طور غیررسمی به این خانه یورش بردند و بخش قابل توجهی از اسناد را توقیف کردند. هرچند بخشی از مدارک پیش از این اقدام توسط مأموران انگلیسی سوزانده شده بود، اما مدارک مهمی به دست دولت ایران افتاد که بعدها انتشار آنها بازتاب گستردهای در مطبوعات و محافل سیاسی داشت.
اهمیت کتاب
کتاب «اسرار خانه سدان» از چند جهت اهمیت تاریخی دارد:
- ارائه اسناد مربوط به دوره ملی شدن صنعت نفت
- بررسی فعالیتهای تبلیغاتی و سیاسی مرتبط با صنعت نفت
- بازخوانی بخشی از رویارویی دولت ایران و شرکت نفت انگلیس
- اثری مستند از نویسنده و پژوهشگر شناختهشده اسماعیل رائین
برخی از مطالب کتاب
از جمله فصلهای این کتاب میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- حقیقت عریان
- شرح کشف و انتشار اسناد
- کشف اسناد در مجلس
- اداره کل تبلیغات ایران؛ وسیلهای برای تصفیه حساب
- دادستان کل
- انعکاس اسناد در مطبوعات
- و سایر اسناد و گزارشهای تاریخی
ارزش این نسخه
- چاپ اول سال ۱۳۵۸
- کتاب کمیاب و مناسب مجموعهداران
- دارای اسناد و تصاویر تاریخی
مناسب برای
- علاقهمندان تاریخ معاصر ایران
- پژوهشگران صنعت نفت
- مطالعه درباره جریان ملی شدن نفت
- مجموعهداران کتابهای تاریخی کمیاب
دستهبندی: مصدق و نفت