
کتاب دست دوم «پژوهشی در اندیشههای ابن خلدون» اثر محمدعلی شیخ | انتشارات دانشگاه ملی ایران
کتاب «پژوهشی در اندیشههای ابن خلدون» نوشته محمدعلی شیخ یکی از آثار ارزشمند فارسی در زمینه بررسی اندیشههای اجتماعی، تاریخی و جامعهشناختی ابن خلدون است؛ متفکر بزرگی که بسیاری او را از پیشگامان علم جامعهشناسی و فلسفه تاریخ میدانند.
نویسنده در این کتاب تنها به نقل و خلاصهسازی آرای ابن خلدون اکتفا نکرده، بلکه تلاش کرده با تحلیل، تفسیر و ارزیابی دیدگاههای او، تصویری روشنتر از دستگاه فکری صاحب «مقدمه ابن خلدون» ارائه دهد. همین ویژگی باعث شده این اثر نسبت به برخی آثار مشابه، رویکردی پژوهشیتر و تحلیلیتر داشته باشد.
کتاب به بررسی مفاهیمی مانند:
- جامعه و ساختار اجتماعی
- تمدن و دولت
- تاریخ و فلسفه تاریخ
- جهانبینی ابن خلدون
- تحول جوامع
- مقایسه اندیشه ابن خلدون با جامعهشناسان دیگر
میپردازد و جایگاه فکری او را در تاریخ علوم اجتماعی تحلیل میکند.
محتوای کتاب و فصلها
این کتاب در چند فصل تنظیم شده و هر فصل بخشی از اندیشه و زندگی ابن خلدون را بررسی میکند.
فصل اول
بررسی زندگی ابن خلدون شامل:
- ولادت
- تحصیلات
- مناصب سیاسی
- سفرها
- شرایط تاریخی و اجتماعی دوران او
فصل دوم
تحلیل جهانبینی، اعتقادات و باورهای فکری ابن خلدون و تأثیر آن بر نظریات اجتماعی او.
فصل سوم
بررسی توانایی ابن خلدون در تحلیل جامعه، تمدن و پدیدههای اجتماعی.
فصل چهارم و پنجم
معرفی و ارزیابی جامعهشناسان پیش و پس از ابن خلدون و مقایسه دیدگاههای آنان.
فصلهای پایانی
تحلیل ارزش نظریات ابن خلدون، نوآوریهای او در جامعهشناسی و دیدگاههایش درباره تاریخ، واقعیتهای تاریخی و فلسفه تاریخ.
اهمیت کتاب
اهمیت این کتاب در آن است که نویسنده کوشیده اندیشههای ابن خلدون را با زبان تحلیلی و دانشگاهی برای خواننده فارسیزبان توضیح دهد.
این اثر برای کسانی که میخواهند:
- با ریشههای اولیه جامعهشناسی آشنا شوند،
- اندیشههای ابن خلدون را بهتر درک کنند،
- یا رابطه میان تاریخ، جامعه و تمدن را مطالعه کنند،
منبعی مفید و قابل توجه محسوب میشود.
درباره ابن خلدون
ابن خلدون متفکر، مورخ و فیلسوف مشهور قرن هشتم هجری است که اثر بزرگ او یعنی «مقدمه ابن خلدون» از مهمترین آثار تاریخ اندیشه اسلامی و علوم اجتماعی به شمار میرود.
او مفاهیمی مانند:
- عصبیت
- تحول دولتها
- چرخه قدرت
- رابطه اقتصاد و اجتماع
- نقش محیط و فرهنگ در تمدن
را قرنها پیش از شکلگیری جامعهشناسی مدرن مطرح کرده بود.
ارزش نسخه موجود
این کتاب با چاپ سال ۱۳۵۷ توسط دانشگاه ملی ایران منتشر شده و امروزه در شمار کتابهای دانشگاهی و پژوهشی قدیمی و نسبتاً کمیاب قرار میگیرد.
برای علاقهمندان فلسفه تاریخ، علوم اجتماعی و مجموعهداران کتابهای دانشگاهی قدیمی، این نسخه ارزش مطالعاتی و آرشیوی دارد.
این کتاب مناسب چه کسانی است
- دانشجویان جامعهشناسی
- پژوهشگران تاریخ و فلسفه تاریخ
- علاقهمندان ابن خلدون
- دانشجویان علوم انسانی
- علاقهمندان تاریخ اندیشه اسلامی
- پژوهشگران جامعهشناسی تاریخی