کتاب دست دوم دکتر فاستوس اثر کریستوفر مارلو به ترجمه لطفعلی صورتگر

کالبدشکافیِ عمیق و تحلیلیِ نمایشنامه‌یِ دکتر فاستوس

«دکتر فاستوس» تنها یک نمایشنامه‌یِ کلاسیک نیست؛ این اثر، نخستین مواجهه‌یِ دراماتیکِ بشرِ مدرن با بحرانِ «تناهی» در برابرِ «نامتناهی» است. کریستوفر مارلو، این معمارِ بزرگِ تراژدیِ عصرِ الیزابت، در این اثر تصویری عریان از عطشِ سیری‌ناپذیرِ انسان برایِ قدرت و دانش ارائه می‌دهد. فاستوس، نه یک شخصیتِ شرورِ مطلق، بلکه قهرمانی است که در میانه‌یِ عقلانیتِ علمی و وسوسه‌هایِ متافیزیکی معلق مانده است. مارلو با استادی تمام، قراردادِ فاستوس با مفیستوفلس (شیطان) را به نمادی از «معامله با خویشتن» تبدیل می‌کند؛ جایی که انسان برایِ دستیابی به قدرتِ مطلق، هویتِ انسانی و آزادیِ اراده‌اش را در مسلخ می‌گذارد.

ترجمه‌یِ لطفعلی صورتگر از این اثر، به‌دلیلِ وفاداری به لحنِ وزین و شاعرانه‌یِ مارلو، در میانِ مخاطبانِ حرفه‌ای جایگاهِ ویژه‌ای دارد. صورتگر با درکِ درست از ساختارِ رواییِ مارلو، توانسته است هراسِ وجودیِ فاستوس و طنزِ سیاه و گزنده‌یِ صحنه‌هایِ کمدیِ اثر را به شکلی تأثیرگذار به فارسی منتقل کند. در این نمایشنامه، تقابلِ میانِ علمِ خشک و جادویِ وسوسه‌انگیز، پرسش‌هایِ بی‌پاسخی را پیشِ رویِ مخاطب می‌گذارد که حتی پس از قرن‌ها، همچنان در ساحتِ اخلاق و قدرت در دنیایِ امروز جریان دارند. این نسخه‌یِ دست‌دوم، دعوتی است برایِ خواندنِ اثری که سنگِ بنایِ درامِ بریتانیاست و بر آثارِ شکسپیر نیز سایه افکنده است. مطالعه‌یِ «دکتر فاستوس» برایِ هر کتاب‌خوانِ جدی، سفری است به اعماقِ وسوسه‌یِ انسانی؛ جایی که بهایِ رسیدن به قله‌یِ دانش، سقوط به دره‌یِ نیستی است.