
کتاب دست دوم سرگذشتی از سرود و ترانه در ایران اثر هدایت الله نیرسینا
«سرگذشتی از سرود و ترانه در ایران»، نه تنها یک اثر پژوهشی، بلکه سندی زنده از نبضِ تپندهیِ موسیقی و ادبیاتِ عامیانهیِ ایران است. هدایتالله نیرسینا، که سالها سکاندارِ شورایِ شعرِ رادیو ایران بود، با اشرافی کمنظیر بر حوزهیِ کلام و موسیقی، این کتاب را به عنوانِ بستری برایِ واکاویِ ریشههایِ ترانهسراییِ اصیلِ ایرانی تدوین کرده است.
این کتاب، تاریخچهیِ گذارِ ترانه از محافلِ بزم و کوچهوبازار به استودیوهایِ رادیو و ساحتِ رسمیِ فرهنگ است. نیرسینا در این اثر با رویکردی که میانِ «خاطرهنویسی» و «تحقیقِ ادبی» در نوسان است، فضایی را ترسیم میکند که در آن کلام، فراتر از وزن و قافیه، با موسیقیِ درونیِ جامعه عجین شده است. برای خوانندهیِ امروز، این کتاب حکمِ یک «آلبومِ شنیداریِ مکتوب» را دارد؛ اثری که یادآورِ روزهایی است که ترانهها، صدایِ واقعیِ مطالبات، آرزوها و شورِ مردم بودند. مطالعهیِ این کتاب، نه تنها برایِ اهالیِ موسیقی و ترانهسراها، بلکه برایِ پژوهشگرانِ تاریخِ اجتماعیِ ایران که به دنبالِ ردِ پایِ «فرهنگِ مردم» در ساختارِ رسمیِ کشور میگردند، یک ضرورت است. این نسخهیِ دستدوم، فرصتی است برایِ دسترسی به نگاهِ مردی که خود بخشی از تاریخِ شعرِ رادیو در ایران بوده است.