کتاب دست دوم ترانه های تیمورتاش (زندگی و زمانه ی ایرج تیمورتاش) اثر امید ایران مهر

«ترانه‌های تیمورتاش» — خروج از سایه‌ی نام‌های بزرگ؛ روایتی از زندگی و زمانه‌ی ایرج تیمورتاش

نام «تیمورتاش» در حافظه‌ی تاریخی ما ایرانیان به‌طور انحصاری با نام عبدالحسین تیمورتاش، وزیرِ مقتدرِ دورانِ رضاشاه، گره خورده است. اما در این کتاب، با «تیمورتاشِ» دیگری روبه‌رو می‌شویم که زندگی‌اش نه‌در راهروهای قدرت، که در کلاس‌های درسِ فیزیک و شیمی و استودیوهایِ موسیقیِ رادیو گذشته است: ایرج تیمورتاش.

کتاب «ترانه‌های تیمورتاش» نوشته‌ی امید ایران‌مهر، تلاشی هوشمندانه برای «آشنایی‌زدایی» از شهرت است. نویسنده با کاوش در آرشیوهای شخصی، اسناد ملی موسیقی، بریده‌مطبوعاتِ دهه‌های سی و چهل و گفتگو با اطرافیانِ ایرج تیمورتاش، پرده از زندگیِ هنرمندِ مهجوری برمی‌دارد که سال‌ها تحت‌الشعاعِ نامِ عمویِ بزرگش قرار داشت.

ایرج تیمورتاش تنها یک ترانه‌سرا نبود؛ او معلمی بود که نسل‌های متعددی را با علمِ فیزیک و شیمی آشنا کرد، روزنامه‌نگاری بود که سردبیریِ نشریاتِ مهمی را بر عهده داشت و ترانه‌سرایی بود که کلماتش در جانِ موسیقیِ آن عصر نفوذ کرد. این کتاب، فراتر از یک زندگی‌نامه‌ی صرف، یک مستندِ مکتوب است؛ مجموعه‌ای که متنِ ترانه‌ها، تصاویرِ دیده‌نشده از ادوارِ مختلفِ زندگیِ این هنرمند و اسنادِ همکاریِ او با بزرگانِ موسیقیِ ایران را در یک‌جا گرد آورده است.

خرید و مطالعه‌ی این کتاب برای پژوهشگرانِ تاریخِ معاصر، علاقه‌مندان به موسیقیِ دهه‌هایِ سی و چهل و تمامیِ کسانی که به دنبالِ بازیابیِ نام‌هایِ فراموش‌نشده‌یِ فرهنگِ ایران هستند، یک ضرورت است. این اثر دعوتی است به ایستادنِ دوباره‌یِ ایرج تیمورتاش بر صحنه‌ی تاریخِ هنر، دور از سایه‌ی نام‌های دیگر.