کتاب دست دوم تئوری بنیادی موسیقی اثر پرویز منصوری (شومیز)

«تئوری بنیادی موسیقی» – ستون فقرات سواد موسیقایی در ایران

«تئوری بنیادی موسیقی» اثر پرویز منصوری، از آن کتاب‌هایی‌ست که اگر کسی در ایران جدی موسیقی خوانده باشد، نامش را حتما شنیده یا نسخه‌ای از آن را در قفسه‌ی هنرستان‌ها، دانشگاه‌ها یا کتابخانه‌ی شخصی اساتید دیده است. این کتاب سال‌هاست در حکم کتاب پایه‌ی تئوری موسیقی در فضای آموزشی ایران شناخته می‌شود و انتخاب آن به عنوان کتاب سال ایران در اوایل دهه‌ی ۷۰ فقط یک تأیید رسمی بر جایگاهی است که پیش‌تر در عمل به دست آورده بود.

منصوری در این کتاب، کاری فراتر از یک جزوه‌ی خشک تئوریک انجام می‌دهد. او به جای اینکه تئوری موسیقی را به مجموعه‌ای از قواعد حفظ‌کردنی و فرمول‌وار تقلیل دهد، آن را به‌عنوان یک «زبان» آموزش می‌دهد: زبانی برای دیدن، شنیدن و فکر کردنِ دقیق‌تر به صدا. ساختار کتاب در دوازده فصل، با منظمی آموزشی طراحی شده تا هنرجو از نشانه‌های ابتدایی خط موسیقی (کلید، نت، کشش‌ها) حرکت کند و قدم‌به‌قدم به مفاهیمی مثل وزن و تأکید، گام و تونالیته، فاصله‌ها، قاعده‌های نت‌نویسی، مدها، آکوردشناسی و سرآغاز هارمونی برسد.

نکته‌ی مهم برای هنرجو و مدرس این است که کتاب، فقط «توضیح» نمی‌دهد؛ در پایان هر فصل، تمرین‌های هدفمند ارائه شده که خواننده را مجبور می‌کند آموخته‌ها را روی کاغذ و در عمل به کار بگیرد. به همین دلیل است که «تئوری بنیادی موسیقی» به عنوان یک کتاب خودآموز جدی هم شناخته می‌شود؛ هنرجویی که استاد ندارد، اگر با صبر پیش برود، می‌تواند با اتکا به همین کتاب بنیان‌های سواد تئوریکش را محکم کند.

این نسخه‌ی شومیز، چاپ انتشارات کارنامه، به‌عنوان یک کتاب دست دوم، برای هنرجو، دانشجو و مدرس موسیقی دو امتیاز هم‌زمان دارد:

• از یک‌سو، متن همان متنِ مرجع و استاندارد است که سال‌ها در سیستم آموزشی استفاده شده،
• از سوی دیگر، با قیمت مناسب‌تر، امکان دسترسی به یک منبع کلاسیک و امتحان‌پس‌داده را فراهم می‌کند؛ به‌خصوص برای هنرجویانی که در شروع راه هستند و باید چندین کتاب تئوری، ساز، سلفژ و دیکته‌ی موسیقی را هم‌زمان تهیه کنند.
   

  درباره‌ی پرویز منصوری (برای بخش توضیحات کوتاه‌تر)

  پرویز منصوری (۱۳۰۳–۱۳۹۰) مدرس، منتقد و نظریه‌پرداز موسیقی بود؛ چهره‌ای که نسل‌های مختلف از طریق همین کتاب با تئوری موسیقی آشنا شده‌اند. کتاب «تئوری بنیادی موسیقی» او در سال ۱۳۷۱ عنوان کتاب سال را دریافت کرد. منصوری سال‌ها در هنرستان‌های موسیقی تهران تدریس کرد و بعدها در اتریش اقامت داشت. صدها مقاله و نوشتار در نقد موسیقی، جامعه‌شناسی موسیقی و سازشناسی از او به جا مانده است، اما «تئوری بنیادی موسیقی» شناخته‌شده‌ترین و تأثیرگذارترین اثر او در فضای آموزشی ایران است.

اگر در فروشگاهت بخواهی برای هنرجویان هنرستان‌های موسیقی، هنرجویان آزاد، مدرس‌های تئوری، داوطلبان کنکور هنر و علاقه‌مندان خودآموز یک قفسه‌ی «کتاب‌های ضروری» بچینی، «تئوری بنیادی موسیقی» پرویز منصوری یکی از ستون‌های ثابت این قفسه است.