
کتاب دست دوم نما به نما (جلد دوم : نمای متحرک) اثر استیون دی کاتز
کتاب دست دوم «نما به نما – جلد دوم: نمای متحرک»
استیون دی کاتز — از حرکت دوربین تا حرکت احساس تماشاگر
اگر بخواهیم صادق باشیم، در سینما فقط «ایده خوب» کافی نیست؛ اینکه چطور آن ایده را نما به نما به تصویر بکشی است که بین یک فیلم آماتور و یک کار حرفهای فاصله میاندازد.
کتاب «نما به نما – جلد دوم: نمای متحرک» نوشتهی استیون دی کاتز دقیقاً سرِ همین نقطه میایستد: هنر و تکنیکِ حرکت در تصویر.
در دورهای که از ادوین اس. پورتر، گریفیث، ملیس، مورنائو و آیزنشتاین تا هیچکاک، جان فورد و کوروساوا، هر کدام اجرایی تازه از قواعد میزانسن، حرکت دوربین و تدوین ارائه کردهاند، این کتاب به تو نشان میدهد که این میراثِ صدوبیستسالهی سینما چطور در عمل روی یک پلان، یک میزانسن و یک حرکت دوربین پیاده میشود.
این جلد، با تمرکز بر نمای متحرک، برایت روشن میکند:
- چطور حرکت دوربین، جایگاه عاطفی تماشاگر را عوض میکند؛
- چطور از پَن، تراولینگ، دالی، کرین، استدیکم و… صرفاً بهعنوان حرکت مکانیکی استفاده نکنی، بلکه آنها را در خدمتِ روایت و درام قرار بدهی؛
- چطور با طراحیِ درستِ حرکت، ریتم صحنه، تداوم فضایی، و هدایت نگاه مخاطب را کنترل کنی؛
- و مهمتر از همه: چطور بین عاطفه، مضمون داستان و چینش دوربین و بازیگران ارتباطی آگاهانه بسازی.
کتاب «نما به نما» به طور کلی از معتبرترین متون کلاسیک در حوزهی فن و تکنیک فیلم است، و در این جلد دوم، از «تئوری» فاصله میگیرند و تو را وسط میدان عمل میبرَد:
از چینش بازیگران و نقاط دوربین گرفته تا نحوهی طراحی شاتهای پیدرپی برای تداوم روایت. این متن برای:
- کارگردانان جوان،
- دانشجویان و هنرجویان سینما،
- مدیران فیلمبرداری در حال یادگیری،
- و هر فیلمسازی که میخواهد «میزانسن و حرکت» را آگاهانه طراحی کند،
یک کتاب کار – نه فقط کتابِ تئوری است.
نسخهی دست دوم، شومیز که در «کتابفروشی امید» عرضه میکنی، یک مزیت مهم دارد:
این کتاب معمولاً در قفسهی حرفهایهاست؛ نسخهی دست دوم یعنی امکان دسترسی به یک متن کلاسیک با هزینهی کمتر، دقیقاً چیزی که مخاطب دانشجو و هنرجو را جذب میکند.
اشاره کوتاه به مؤلف
استیون دی کاتز (متولد ۱۴ اکتبر ۱۹۵۰)، فیلمساز و نویسندهی برندهی جایزه است که بین لسآنجلس، نیویورک و پکن زندگی و کار میکند. او علاوه بر «نما به نما»، نویسندهی کتاب Shot by Shot است؛ متنی که در جهان بهعنوان یکی از کلاسیکترین منابع سبک و تکنیک سینمایی شناخته میشود.
همین اعتبار باعث شده «نما به نما» هم در میان اهل سینما بهعنوان کتاب مرجع کارگردانی و طراحی بصری صحنه شناخته شود.