دستهبندی: سینما و تئاتر
کتاب دست دوم فن نمایشنامه نویسی اثر لاجوس اگری به ترجمه مهدی فروغ
کتاب دست دوم
فن نمایشنامه‌نویسی
هنر نوشتن درام بر پایه شخصیت، فرض و کشمکش
اثر لاجوس اگری
ترجمه مهدی فروغ | انتشارات نگاه
شومیز
اگر بخواهیم فقط یک کتاب را به‌عنوان «کتاب پایه‌ی درام‌نویسی» معرفی کنیم، نام لاجوس اگری تقریباً همیشه در صدر فهرست قرار می‌گیرد.
«فن نمایشنامه‌نویسی» نه یک کتاب توصیه‌های کلی، بلکه یک نظام فکری منسجم برای ساخت درام است.
در میان انبوه کتاب‌هایی که صرفاً تکنیک‌های سطحی نوشتن را آموزش می‌دهند، اگری سراغ «هسته‌ی واقعی درام» می‌رود:
شخصیت، فرض (Premise) و کشمکش.
اگری چه می‌گوید که این‌قدر مهم است؟
اگری معتقد است:
درام از پیرنگ شروع نمی‌شود؛
از «شخصیت» شروع می‌شود.
او نمایشنامه را از دل روان‌شناسی شخصیت‌ها بیرون می‌کشد. به باور او:
- هر شخصیت باید دارای ساختار روانی، اجتماعی و زیستی مشخص باشد.
- رفتارها تصادفی نیستند؛ از انگیزه‌ها ناشی می‌شوند.
- کشمکش واقعی زمانی شکل می‌گیرد که شخصیت‌ها با خواسته‌های متضاد روبه‌رو شوند.
- هر اثر دراماتیک باید یک «فرض اساسی» روشن داشته باشد که در طول داستان اثبات شود.
مثال‌های او از رومئو و ژولیت شکسپیر تا خانه عروسک ایبسن نشان می‌دهد چگونه یک فرض مشخص، کل ساختار اثر را هدایت می‌کند.
چرا این کتاب فقط مخصوص نمایشنامه نیست؟
گرچه عنوان کتاب «فن نمایشنامه‌نویسی» است، اما آموزه‌های اگری:
- برای داستان کوتاه
- برای رمان
- برای فیلمنامه
- و حتی برای سریال‌نویسی
کاملاً کاربردی است.
هر جا که شخصیت، تضاد و تحول وجود دارد، منطق اگری کار می‌کند.
ساختار فکری کتاب
این کتاب را می‌توان به سه ستون اصلی تقسیم کرد:
فرض (Premise)
هر اثر باید جمله‌ای مرکزی داشته باشد که پیام درام را در قالب یک رابطه علت و معلولی بیان کند.
مثلاً: «غرور افراطی به سقوط می‌انجامد.»
شخصیت
اگری شخصیت را در سه بُعد تحلیل می‌کند:
- بُعد فیزیولوژیک
- بُعد اجتماعی
- بُعد روانی
بدون شخصیت زنده، پیرنگ بی‌معناست.
کشمکش
درام بدون تضاد واقعی شکل نمی‌گیرد. کشمکش موتور حرکت داستان است.
ارزش این نسخه دست دوم
- چاپ انتشارات نگاه با ترجمه‌ی معتبر مهدی فروغ
- نسخه‌ی شومیز کاربردی و مناسب استفاده‌ی مداوم
- گزینه‌ای اقتصادی برای هنرجویان تئاتر و سینما
- کتابی که معمولاً پر از خط‌کشی و یادداشت می‌شود؛ چون «کتاب کار» است نه فقط کتاب خواندنی
اگر تمیز و سالم باشد، حتماً در توضیح بنویس:
نسخه دست دوم تمیز و مناسب استفاده آموزشی.
درباره لاجوس اگری
لاجوس اگری (1888–1967) نمایشنامه‌نویس و مدرس درام بود. کتاب او با عنوان اصلی The Art of Dramatic Writing یکی از تأثیرگذارترین متون آموزش درام در قرن بیستم است. آموزه‌های او بعدها وارد آموزش فیلمنامه‌نویسی در هالیوود شد و هنوز در کلاس‌های نویسندگی خلاق تدریس می‌شود.
او همچنین کتاب «هنر نوشتن خلاق» را نوشت که مکمل همین اثر است.
دستهبندی: سینما و تئاتر