دستهبندی: نمایشنامه
کتاب دست دوم کرگدن اثر اوژن یونسکو به ترجمه پری صابری
کتاب دست دوم
کرگدن
فانتزی تلخ مسخ آدمها و تماشای تراژدیِ جمعی شدن
اثر اوژن یونسکو | ترجمهی پری صابری
انتشارات … (اگر ناشر را میدانی اینجا جایگزین کن)
شومیز
«کرگدن» فقط یک نمایشنامهی مشهور نیست؛ نماد یک نوع نگاه به انسانِ مدرن است؛ انسانی که زیر فشار تبلیغات، ایدئولوژی، مصرفگرایی و هیاهوی جمعی، آرامآرام «مسخ» میشود و دیگر خودش نیست.
در این نمایشنامه، یونسکو شهری کوچک را تصویر میکند که ناگهان با پدیدهای غیرقابلباور روبهرو میشود:
شهروندان یکییکی به کرگدن تبدیل میشوند.
نظم اجتماعی از هم میپاشد، قانون و اخلاق سست میشود و آنچه روزی بدیهی به نظر میرسید، زیر سؤال میرود. با هر کرگدنِ تازه، زیر پا گذاشتن قوانین، تحملناپذیرتر میشود.
در این میان، فقط یک نفر «انسان» میماند:
برانژه.
آدمی معمولی، بیادعا، دور از هیاهوی روشنفکری و قدرت، که تن به این مسخ دستهجمعی نمیدهد و تا پایان، تلاش میکند «خود» بماند.
کرگدن؛ تئاتر ابزورد یا آینهی امروز ما؟
یونسکو یکی از چهرههای اصلی تئاتر ابزورد است؛ اما این «ابزورد» قرار نیست فقط عجیب و مضحک باشد. پشت این مضحکه، یک والا بودن تلخ و جدی خوابیده است.
در «کرگدن»، آدمهایی را میبینیم که:
- در روزمرگی و تکرارِ زندگی خود غرق شدهاند
- دنبالهرو «آدمهای پرمدعا» هستند؛ همانهایی که خودشان در جهالتی دیگر فرو رفتهاند
- ثروت، قدرت، مقام یا توهمِ آگاهیِ بیشتر، آنها را مغرور و کور کرده است
این آدمها، آرامآرام به حیوانی تبدیل میشوند که زمین دیگر تحمل سنگینیشان را ندارد. مسخِ آنها فقط یک اتفاق فانتزی نیست؛ استعارهای است از آدمهایی که هویتشان را به قیمت «همرنگ شدن با جماعت» و «پیوستن به موج» از دست میدهند.
در مقابل، برانژه نمایندهی همان اقلیتِ کوچکِ سالم است؛ کسانی که در سکوت و بیادعایی، سعی میکنند خودشان بمانند، حتی اگر خود ماندن، به معنای تنها ماندن باشد.
برای چه کسانی مناسب است؟
- دانشجویان و هنرجویان تئاتر و هنرهای نمایشی
- علاقهمندان به تئاتر ابزورد و نمایشنامههای قرن بیستم
- مخاطبانی که از متنهای سادهی سرگرمکننده عبور کردهاند و به دنبال متنهای استعاری، فلسفی و چندلایه هستند
- کارگردانان و گروههای تئاتری که میخواهند این متن را برای صحنه بخوانند، تمرین کنند و اجرا یا بازخوانی تازهای از آن بسازند
این نمایشنامه سالهاست پایهی ثابت کلاسهای تئاتر قرن بیستم در دانشگاهها و آموزشگاههای حرفهای است؛ متنی مرجع برای بحث دربارهی تودهگرایی، فاشیسم، مسخِ جمعی، فشارِ اجتماعی و هویت فردی.
درباره اوژن یونسکو (به صورت فشرده و کاربردی برای صفحه محصول)
اوژن یونسکو (۱۹۰۹–۱۹۹۴)، نمایشنامهنویس رومانیایی–فرانسوی، یکی از چهرههای اصلی تئاتر ابزورد است.
تجربهی زیستن میان دو فرهنگ (رومانی و فرانسه)، سالهای توفانی قرن بیستم، ظهور حکومتهای توتالیتر و جنگ جهانی دوم، همه در نگاه او به جهان اثر گذاشته است.
او در آثارش از برچسبزدن و دستهبندی فرار میکرد، اما تاریخ ادبیات او را به عنوان یکی از بنیانگذاران نمایشنامهنویسی مدرن و ابزورد میشناسد؛ نویسندهای که با زبانی بهظاهر شیرین و مضحک، از عمیقترین ترسها و مسخهای انسان معاصر حرف میزند.
ارزش نسخهی دست دوم
برای متنی مثل «کرگدن»، کیفیت محتوایی مهمتر از نو بودن است.
نسخهی دست دوم برای مخاطب جدی تئاتر، یعنی:
- میتواند یک متن کلاسیک و دانشگاهی را با قیمت اقتصادیتر تهیه کند
- کتابی در دست دارد که برای رunderline، یادداشتنویسی و خطکشی دیالوگها مناسب است (ابزار کار روی میز تمرین)
- به جای نسخهی کلکسیونی، یک «نسخهی تمرینی» دارد که بدون تعارف، میشود از آن کار کشید
اگر کتاب تمیز است، حتماً در توضیحات کوتاهِ وضعیت بنویس: «کتاب دست دوم، سالم و مناسب مطالعه (بدون خطخوردگی/با خطخوردگی جزئی در حاشیهها – اگر هست).»
دستهبندی: نمایشنامه