دستهبندی: تاریخ صفویه
کتاب دست دوم مجمعالتواریخ | اثر میرزا محمدخلیل مرعشی صفوی | به کوشش عباس اقبال آشتیانی | انتشارات سنایی-طهوری (چاپ ۱۳۶۲)
کتاب «مجمعالتواریخ» یکی از مهمترین و معتبرترین منابع تاریخی برای درک وقایع دوران انقراض سلسله صفویه تا اواخر قرن دوازدهم هجری (سال ۱۲۰۷ قمری) است. نویسنده کتاب، میرزا محمدخلیل مرعشی صفوی، خود از نوادگان شاه سلیمان ثانی بوده و به همین دلیل، روایتی دقیق، جزئی و منحصربهفرد از حوادثی ارائه میدهد که بسیاری از مورخان معاصر او به سادگی از کنار آنها گذشتهاند.
این کتاب بازهای ۸۷ ساله را پوشش میدهد؛ از شورش افغانهای غلزایی در قندهار و سقوط غمانگیز اصفهان در زمان شاه سلطان حسین گرفته تا ظهور نادرشاه افشار و وقایع دوران زندیه.
چرا مجمعالتواریخ اهمیت ویژهای دارد؟
- افشای حقایق مکتوم: مؤلف در مقدمه اشاره میکند که بسیاری از حوادث را برخلاف مورخانی چون میرزا مهدیخان استرآبادی (نویسنده جهانگشای نادری) که مصلحتوقت را در نظر میگرفتند، با صراحت و دقت نوشته است.
- جزئیات خاندان مرعشی و صفوی: شرح حال «شاه سلیمان ثانی» و «سید احمدشاه مرعشی» در این کتاب با جزئیاتی آمده که در هیچ منبع دیگری یافت نمیشود.
- نثر ساده و بیپیرایه: برخلاف کتب متکلف آن دوران (مانند دره نادره)، مجمعالتواریخ به زبانی ساده و روان نوشته شده که خواندن آن را برای مخاطب امروز دلپذیرتر میکند.
- تصحیح استادانه: حضور نام عباس اقبال آشتیانی به عنوان مصحح، تضمینکننده دقت تاریخی و علمی این نسخه است.
این اثر نایاب، چاپ سال ۱۳۶۲، برای کلکسیونرها و دانشجویان تاریخ ایران معاصر، فرصتی استثنایی برای دستیابی به یک منبع دستاول است.
دستهبندی: تاریخ صفویه