کتاب دست دوم همه نام ها اثر ژوزه ساراماگو به ترجمه عباس پژمان

رمان «همه نام‌ها» اثر ژوزه ساراماگو، نویسنده فقید و ساختارشکن پرتغالی، یکی از عمیق‌ترین جستارهای ادبی در باب هویت، تنهایی و بروکراسیِ روح‌فرسای مدرن است. ساراماگو در این اثر که با ترجمه دقیق و روان عباس پژمان منتشر شده، داستان زندگی «سنهور جوزه» را روایت می‌کند؛ دفترداری تنها و میان‌سال در اداره ثبت اسناد مرکزی که زندگی‌اش در میان کوهی از اوراق تولد، ازدواج و مرگ محصور شده است. نقطه عطف داستان زمانی رخ می‌دهد که جوزه به شکلی تصادفی با شناسنامه زنی ناشناس روبرو می‌شود و این جرقه کوچک، او را از پیله امنیت و تکرار خارج کرده و به سفری ادیسه‌وار در دل شهر و البته در اعماق روان خودش می‌کشاند. ساراماگو با طنزی غنی و نگاهی فیلسوفانه، پوچیِ نظام‌های اداری را در تقابل با اشتیاق انسانی برای کشف «دیگری» قرار می‌دهد.

این کتاب از نظر ساختاری با دیگر شاهکار ساراماگو یعنی «تاریخ حصر لیسبون» قابل مقایسه است؛ چرا که در اینجا نیز یک شخصیت معمولی، با دست بردن در نظمِ از پیش تعیین شده، علیه تقدیر و انزوای خویش قیام می‌کند. نویسنده که خود طعم فقر و کارگری را چشیده و برنده نوبل ۱۹۹۸ است، در «همه نام‌ها» به نقد نابرابری‌های اجتماعی و قدرت‌های خودکامه می‌پردازد که هویت انسان را تنها در قالب یک «نام» یا یک «سند» به رسمیت می‌شناسند. لحن کنایه‎‌آمیز و جملات بلند ساراماگو، که از ویژگی‌های منحصربه‌فرد سبک اوست، در این ترجمه به خوبی حفظ شده و مخاطب را به تاملی عمیق درباره شانس، اقبال و مفهوم عشق در دنیای سرد و مکانیکی دعوت می‌کند.

نسخه حاضر به صورت شومیز و دست‌دوم در «کتابفروشی امید» موجود است. این کتاب برای کسانی که به دنبال ادبیات جدی جهان و آثار نویسندگان صاحب سبک هستند، انتخابی هوشمندانه محسوب می‌شود. ساراماگو در این رمان ثابت می‌کند که حتی در دل خاک‌گرفته‌ترین ادارات ثبت، هنوز هم فضایی برای رویاپردازی و کشف حقیقت وجود دارد. اگر به دنبال درک بهتری از جایگاه خود در جهانِ شلوغ و بی‌نام‌ونشان امروز هستید، همراهی با سنهور جوزه در این مسیر پرفراز و نشیب، تجربه‌ای فراموش‌نشدنی برای شما خواهد بود. رضا این اثر را به تمامی علاقه‌مندان به رمان‌های فلسفی و اجتماعی پیشنهاد می‌کند