
کتاب دست دوم مرگ کسب و کار من است اثر روبر مرل به ترجمه احمد شاملو
کتاب «مرگ کسب و کار من است» (La mort est mon métier) شاهکار بیبدیل روبر مرل، نویسنده و اندیشمند فرانسوی است که نخستین بار در سال ۱۹۵۲ منتشر شد. این رمان فراتر از یک روایت تاریخی ساده از جنگ جهانی دوم، یک کالبدشکافی عمیق و تکاندهنده از روانشناسی فاشیسم و مفهوم «ابتذال شر» است. داستان زندگی شخصیتی به نام «رودولف لانگ» را از سن سیزدهسالگی در سال ۱۹۱۳ دنبال میکند؛ پسری که تحت تربیت مذهبی افراطی و خشک پدرش رشد مییابد و بعدها با پیوستن به ارتش، پلههای ترقی را طی کرده و در نهایت در سال ۱۹۴۳ به فرماندهی اردوگاه مرگ «آشویتس» منصوب میشود. مرل با مهارتی خیرهکننده نشان میدهد که چگونه یک انسان معمولی، وظیفهشناس و مبادی آداب، تحت تأثیر ایدئولوژی کورکورانه و اطاعت محض از قانون، به مدیر ارشد مجهزترین کارخانهی انسانکشی تاریخ تبدیل میشود.
تحلیل این اثر آشکار میسازد که قدرت رمان در بی طرفی و راوی اولشخص آن نهفته است. رودولف لانگ (که بر اساس شخصیت واقعی رودولف هس، فرمانده آشویتس خلق شده) جنایات هولناک خود را نه از سر جنون یا سادیسم، بلکه به عنوان یک وظیفه اداری، فنی و مهندسی توصیف میکند که باید به بهینهترین شکل ممکن انجام شود. قلم روبر مرل، که خود طعم اسارت در جنگ جهانی دوم را چشیده و دکتری ادبیات داشت، به زیبایی تضاد میان عواطف انسانی و وجدان مسخشده را به تصویر میکشد. ترجمهی فاخر و ماندگار احمد شاملو در سال ۱۳۵۲، این اثر را در ادبیات فارسی جاودانه کرد؛ شاملو با درک عمیق از لحن خشک، سرد و بیروح لانگ، زبانی را برای ترجمه برگزیده که تلخی و هولناکی فاجعه را دوچندان به مخاطب منتقل میکند. این کتاب الهامبخش ساخت فیلمی برجسته در سال ۱۹۷۷ نیز بوده است.
نسخه موجود در کتابفروشی امید، کتاب دست دوم با جلد شومیز از انتشارات نگاه است. این چاپ به دلیل کیفیت مطلوب کاغذ و صحافی مناسب، انتخابی عالی برای کتابخانهی شماست. مطالعهی این رمان کلاسیک فرانسوی به تمامی علاقهمندان به ادبیات ضدجنگ، تاریخ معاصر جهان، علوم سیاسی و روانشناسی رفتاری به شدت توصیه میشود. کتاب علیرغم دست دوم بودن، از نظر فیزیکی کاملاً سالم و بدون نقص است و رضا کیفیت آن را برای مخاطبان سختپسند کتابفروشی امید تضمین میکند.