کتاب دست دوم به سوی تئاتر بی چیز اثر یرژی گروتفسکی به ترجمه کیاسا ناظران

کتاب «به سوی تئاتر بی‌چیز» (Towards a Poor Theatre) نوشته‌ی یرژی گروتفسکی (Jerzy Grotowski) و ترجمه‌ی کیاسا ناظران، یکی از مهم‌ترین، اثرگذارترین و انقلابی‌ترین متون تئوری و عملی تئاتر در قرن بیستم است. این کتاب که نخستین بار در سال ۱۹۶۸ منتشر شد، مانیفست و حاصل سال‌ها پژوهش آزمایشگاهی گروتفسکی در «تئاتر تجربی و لابراتواری» لهستان است. این اثر فراتر از یک کتاب تئوریک، یک راهنمای عملی و روش‌شناختی برای بازیگران، کارگردانان و هنرمندانی است که تئاتر را فراتر از یک سرگرمی و به عنوان یک هنر مقدس و تجربی می‌نگرند.

هسته‌ی اصلی نظریه گروتفسکی در این کتاب، مفهوم «تئاتر بی‌چیز» (Poor Theatre) است. او با حذف تمام عناصر تجملی و غیرضروری صحنه نظیر دکورهای سنگین، نورپردازی‌های پیچیده، گریم، موسیقی‌های فرعی و لباس‌های پر زرق‌وبرق، تئاتر را به جوهره‌ی اصلی خود یعنی «رابطه‌ی زنده و بی‌واسطه میان بازیگر و تماشاگر» تقلیل می‌دهد. از دیدگاه او، بازیگر باید با استفاده از تکنیک‌های بدنی، بیانی و روانی عمیق، روح خود را روی صحنه عریان کند. پیتر بروک، کارگردان پرآوازه، در پیشگفتار این کتاب می‌نویسد که از زمان استانیسلاوسکی تا کنون، هیچ‌کس به اندازه‌ی گروتفسکی ماهیت، فرآیندهای ذهنی، جسمی و عاطفی بازیگری را به شکلی علمی و عمیق بررسی نکرده است. همچنین ریچارد شکنر، او را یکی از چهار کارگردان بزرگ تاریخ تئاتر غرب می‌داند.

نسخه‌ی موجود در کتابفروشی امید، به صورت «دست دوم» با جلد «شومیز» عرضه می‌شود. این اثر ارزشمند به عنوان یکی از کتب مرجع رشته‌های هنرهای نمایشی و بازیگری در دانشگاه‌ها تدریس می‌شود و نسخه‌ی دست دوم و تمیز آن با قیمتی بسیار مناسب، انتخابی ایده‌آل برای دانشجویان، بازیگران و پژوهشگران تئاتر است.