
کتاب دست دوم نامه های برلن از بزرگ علویدر دوران اقامت در آلمان به کوشش ایرج افشار
کتاب «نامههای برلن»، مجموعهای منحصربهفرد و خواندنی از مکاتبات بزرگ علوی، نویسنده جریانساز و نامدار ایرانی، در دوران اقامت و تبعید طولانیمدت او در آلمان شرقی است. این اثر که به کوشش دانشمند فقید و ایرانشناس برجسته، ایرج افشار گردآوری شده و توسط انتشارات فرزان روز در قالب «مجموعه تاریخ» به چاپ رسیده است، فراتر از یک مکاتبه ساده، سندی تاریخی و ادبی از زیستِ فکری یکی از ستونهای ادبیات داستانی معاصر ایران محسوب میشود.
کتاب از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
- بخش اول (نامهها): شامل ۶۷ نامه است که بزرگ علوی از برلن شرقی برای ایرج افشار نگاشته است. این نامهها آینهای تمامنما از دغدغهها، دلتنگیها و نظرات صریح او درباره شخصیتهای فرهنگی، ادبی و وقایع اجتماعی ایران و جهان در آن سالهاست.
- بخش دوم (مقالات): شامل حدود دوازده مقاله از بزرگ علوی است که دیدگاههای تحلیلی او را در زمینههای مختلف بازتاب میدهد.
این کتاب که بهصورت مصور و در قطع رقعی منتشر شده، منبعی دستاول برای پژوهشگران تاریخ معاصر و دوستداران ادبیات است تا با لایههای پنهان زندگی و تفکرات نویسنده کتاب «چشمهایش» در غربت آشنا شوند. نثر علوی در این نامهها، صمیمی، دقیق و در عین حال لبریز از نکتهسنجیهای فرهنگی است.
خرید نسخه چاپ اول (۱۳۷۷) این کتاب، به دلیل نفاست محتوایی و نظارت ایرج افشار بر تدوین آن، برای مجموعهداران کتابهای تاریخی و ادبی و همچنین علاقهمندان به «بزرگ علوی» ارزشی مضاعف دارد.
درباره نویسنده و گردآورنده
بزرگ علوی (۱۲۸۲–۱۳۷۵) از بنیانگذاران ادبیات نوین فارسی و عضو گروه «ربعه» (در کنار صادق هدایت) بود که بخش بزرگی از عمر خود را در آلمان سپری کرد.
ایرج افشار، سرآمد کتابشناسی و پژوهشهای ایرانشناسی، با گردآوری این نامهها، گنجینهای از تاریخ شفاهی و مکتوب معاصر را حفظ و در اختیار نسلهای بعد قرار داده است.